Art. 752^3a. k.p.c. Nieważność czynności prawnej dokonanej wbrew zakazowi zbywania lub obciążania

§ 1. Czynność prawna obowiązanego dokonana wbrew zakazowi zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu, jest nieważna.

§ 2. Czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu jest nieważna, jeżeli dokonano wpisu w księdze wieczystej ostrzeżenia o zakazie zbywania tego prawa.

Komentarz do Art. 752^3a. kpc

Art. 752³a Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza istotne ograniczenia dotyczące czynności prawnych związanych z nieruchomościami oraz spółdzielczymi własnościowymi prawami do lokali, w kontekście zakazów zbywania lub obciążania tych praw.

Komentarz do Art. 752³a k.p.c.

1. Zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości bez księgi wieczystej

Pierwsza część przepisu dotyczy nieruchomości, które nie mają urządzonej księgi wieczystej lub których księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu. W takich przypadkach, jeżeli istnieje zakaz zbywania lub obciążania nieruchomości, każda czynność prawna dokonana wbrew temu zakazowi jest nieważna.

a) Brak księgi wieczystej

Nieruchomości bez urządzonej księgi wieczystej są w praktyce trudniejsze do zarządzania i monitorowania pod względem prawnym. Zakaz zbywania lub obciążania takich nieruchomości ma na celu ochronę interesów wierzycieli oraz zapewnienie stabilności obrotu prawnego.

b) Zaginiona lub zniszczona księga wieczysta

Podobnie, w przypadku zaginionej lub zniszczonej księgi wieczystej, istnieje ryzyko nieprawidłowości i trudności w ustaleniu stanu prawnego nieruchomości. Zakaz zbywania lub obciążania w takich sytuacjach ma na celu zapobieżenie nieuprawnionym transakcjom.

2. Zakaz zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu

Druga część przepisu odnosi się do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Czynność prawna dokonana wbrew zakazowi zbywania tego prawa jest nieważna, jeżeli w księdze wieczystej dokonano wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania.

a) Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest specyficznym rodzajem prawa rzeczowego, które może być przedmiotem obrotu. Wprowadzenie zakazu zbywania tego prawa, potwierdzonego wpisem ostrzeżenia w księdze wieczystej, ma na celu ochronę interesów osób trzecich oraz zapewnienie przejrzystości obrotu prawnego.

b) Wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej

Wpis ostrzeżenia o zakazie zbywania w księdze wieczystej jest kluczowym elementem, który warunkuje nieważność czynności prawnej dokonanej wbrew zakazowi. Taki wpis stanowi publiczne ostrzeżenie dla potencjalnych nabywców i innych zainteresowanych stron, że prawo do lokalu nie może być przedmiotem obrotu.

Wnioski

Art. 752³a k.p.c. wprowadza istotne zabezpieczenia mające na celu ochronę interesów wierzycieli oraz stabilność obrotu prawnego w kontekście nieruchomości i spółdzielczych własnościowych praw do lokali. Przepis ten podkreśla znaczenie ksiąg wieczystych jako narzędzia zapewniającego przejrzystość i pewność prawną w obrocie nieruchomościami. W praktyce, osoby dokonujące czynności prawnych związanych z nieruchomościami lub spółdzielczymi własnościowymi prawami do lokali powinny zwracać szczególną uwagę na istnienie ewentualnych zakazów zbywania lub obciążania oraz na wpisy w księgach wieczystych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

czynność prawna

zakaz zbywania

obciążanie nieruchomości

księga wieczysta

zaginiona księga

zniszczona księga

własnościowe prawo

prawo do lokalu

wpis ostrzeżenia

nieważność czynności

Art. 752³.Art. 752⁴.