Wpis ostrzeżenia

Wpis ostrzeżenia to wpis w księdze wieczystej, który sygnalizuje określone zagrożenie, ograniczenie albo niezgodność dotyczące stanu prawnego nieruchomości lub prawa ujawnionego w księdze. Nie jest on co do zasady samodzielnym prawem rzeczowym i nie rozstrzyga ostatecznie, komu dane prawo przysługuje. Jego funkcją jest zapewnienie przejrzystości księgi oraz uprzedzenie uczestników obrotu o okolicznościach, które mogą mieć znaczenie dla oceny prawnej nieruchomości.

Wpis ostrzeżenia może dotyczyć w szczególności:

• niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,
• prowadzenia dwóch lub większej liczby ksiąg wieczystych dla tej samej nieruchomości,
• zakazu zbywania albo obciążania nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, ustanowionego w ramach zabezpieczenia,
• niektórych usterek wpisu, które wymagają sprostowania.

W przypadku stwierdzenia niezgodności lub istnienia kilku ksiąg dla tej samej nieruchomości sąd wieczystoksięgowy może dokonać wpisu ostrzeżenia z urzędu. Podstawą wpisu ostrzeżenia o zakazie zbywania lub obciążania jest postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia zawierające taki zakaz. Wpis może więc zarówno informować o problemie dotyczącym prawidłowości księgi, jak i ujawniać tymczasowe ograniczenie możliwości rozporządzania prawem.

Ostrzeżenie zwiększa bezpieczeństwo obrotu, ponieważ osoba zapoznająca się z księgą otrzymuje informację, że jej treść może nie odzwierciedlać pełnego albo aktualnego stanu prawnego lub że rozporządzanie nieruchomością jest ograniczone. Sam wpis nie usuwa niezgodności i nie zastępuje postępowania służącego ustaleniu albo ujawnieniu rzeczywistego stanu prawnego. Usunięcie ostrzeżenia następuje odpowiednio po sprostowaniu księgi, ujawnieniu właściwego prawa, ustaniu zakazu albo rozstrzygnięciu przyczyny, dla której ostrzeżenie zostało wpisane. Terminem tym posługuje się przede wszystkim prawo ksiąg wieczystych i postępowanie cywilne.