Art. 554¹. k.p.c. Cel postępowania dowodowego

§ 1. Postępowanie dowodowe powinno ustalić przede wszystkim stan zdrowia, sytuację osobistą, zawodową i majątkową osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, rodzaj spraw wymagających prowadzenia przez tę osobę oraz sposób zaspokajania jej potrzeb życiowych.

§ 2. Sąd może zobowiązać osoby pozostające we wspólnocie domowej z osobą, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, do złożenia wykazu majątku należącego do tej osoby oraz do złożenia przyrzeczenia. Przepisy art. 913, 915–917 stosuje się odpowiednio.

Komentarz do Art. 554¹. kpc

Art. 554¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza szczegółowe wytyczne dotyczące postępowania dowodowego w sprawach o ubezwłasnowolnienie. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że decyzja o ubezwłasnowolnieniu będzie oparta na pełnym i rzetelnym obrazie sytuacji osoby, której dotyczy wniosek.

Kluczowe elementy przepisu:

Zakres postępowania dowodowego:
- Stan zdrowia: Sąd musi ustalić stan zdrowia osoby, której dotyczy wniosek, co zazwyczaj wymaga opinii biegłych lekarzy, w tym psychiatrów i psychologów.
- Sytuacja osobista: Obejmuje to relacje rodzinne, warunki mieszkaniowe oraz inne aspekty życia osobistego.
- Sytuacja zawodowa: Sąd bada, czy osoba jest zdolna do wykonywania pracy zarobkowej i w jakim zakresie.
- Sytuacja majątkowa: Ustalenie majątku osoby, której dotyczy wniosek, jest kluczowe dla oceny jej zdolności do zarządzania swoimi sprawami.
- Rodzaj spraw wymagających prowadzenia: Sąd ocenia, jakie konkretne sprawy osoba musi prowadzić i czy jest w stanie to robić samodzielnie.
- Sposób zaspokajania potrzeb życiowych: Analiza, w jaki sposób osoba zaspokaja swoje codzienne potrzeby, jest istotna dla oceny jej samodzielności.
Obowiązki osób pozostających we wspólnocie domowej:
- Sąd może zobowiązać osoby mieszkające z osobą, której dotyczy wniosek, do złożenia wykazu majątku tej osoby. Jest to istotne dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej.
- Te osoby mogą być również zobowiązane do złożenia przyrzeczenia, co ma na celu zapewnienie prawdziwości i rzetelności składanych informacji.
Odpowiednie stosowanie przepisów:
- Przepisy art. 913, 915-917 k.p.c. stosuje się odpowiednio, co oznacza, że regulacje dotyczące zabezpieczenia majątku, zarządu majątkiem oraz innych kwestii związanych z majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej mają zastosowanie także w tym kontekście.

Komentarz:

Art. 554¹ k.p.c. jest przepisem szczegółowym, który ma na celu zapewnienie, że postępowanie o ubezwłasnowolnienie będzie przeprowadzone w sposób kompleksowy i rzetelny. Ubezwłasnowolnienie jest poważnym ograniczeniem praw osoby fizycznej, dlatego tak ważne jest, aby decyzja sądu była oparta na pełnym i dokładnym obrazie sytuacji osoby, której dotyczy wniosek.

Sąd musi uwzględnić wszystkie aspekty życia osoby, której dotyczy wniosek, aby móc ocenić, czy rzeczywiście istnieją podstawy do ubezwłasnowolnienia. W tym kontekście, obowiązek złożenia wykazu majątku oraz przyrzeczenia przez osoby pozostające we wspólnocie domowej ma na celu zapewnienie, że sąd będzie dysponował pełnymi i prawdziwymi informacjami.

Odpowiednie stosowanie przepisów art. 913, 915-917 k.p.c. zapewnia, że kwestie związane z majątkiem osoby ubezwłasnowolnionej będą regulowane w sposób spójny i zgodny z ogólnymi zasadami prawa cywilnego.

Podsumowując, art. 554¹ k.p.c. jest kluczowym przepisem, który ma na celu ochronę praw osób, których dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, poprzez zapewnienie, że decyzje sądu będą oparte na pełnym i rzetelnym obrazie ich sytuacji życiowej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

postępowanie dowodowe

stan zdrowia

sytuacja osobista

sytuacja majątkowa

wniosek ubezwłasnowolnienia

rodzaj sprawy

potrzeba życiowa

wspólnota domowa

wykaz majątku

złożenie przyrzeczenia

przepisy prawne

Art. 554. kpc Art. 555. kpc