Art. 519². k.p.c. Żądanie stwierdzenia niezgodności

§ 1. Można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

§ 2. W wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Komentarz do Art. 519². kpc

Art. 519² Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza możliwość żądania stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, które kończy postępowanie w sprawie, pod pewnymi warunkami. Przepis ten ma na celu ochronę stron postępowania przed skutkami błędnych orzeczeń, które mogą wyrządzić szkodę, a jednocześnie nie mogą być zmienione lub uchylone w drodze innych dostępnych środków prawnych.

Warunki żądania stwierdzenia niezgodności z prawem:

Prawomocne postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie:
- Przepis odnosi się do postanowień sądu drugiej instancji, które kończą postępowanie w sprawie. Oznacza to, że nie dotyczy on postanowień proceduralnych, które nie zamykają sprawy.
Wyrządzenie szkody stronie:
- Strona musi wykazać, że przez wydanie tego postanowienia została wyrządzona jej szkoda. Szkoda ta może mieć charakter majątkowy lub niemajątkowy.
Brak możliwości zmiany lub uchylenia postanowienia w drodze przysługujących środków prawnych:
- Strona musi udowodnić, że nie miała możliwości zmiany lub uchylenia tego postanowienia poprzez dostępne jej środki prawne, takie jak apelacja, skarga kasacyjna czy inne nadzwyczajne środki zaskarżenia.

Wyjątkowe przypadki:

Przepis przewiduje również możliwość żądania stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie w wyjątkowych przypadkach, gdy:

Naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela:
- Niezgodność z prawem musi wynikać z naruszenia fundamentalnych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych praw i wolności.
Brak skorzystania z przysługujących środków prawnych przez stronę:
- Strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie postanowienia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych.

Znaczenie praktyczne:

Art. 519² k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ daje stronom dodatkową możliwość ochrony swoich praw w sytuacjach, gdy inne środki prawne są niedostępne lub niewystarczające. Przepis ten jest szczególnie ważny w kontekście ochrony praw człowieka i obywatela, ponieważ umożliwia interwencję w przypadku naruszenia fundamentalnych zasad prawnych.

Wnioski:

Art. 519² k.p.c. stanowi istotny mechanizm ochrony praw stron postępowania cywilnego, umożliwiając im dochodzenie sprawiedliwości w sytuacjach, gdy prawomocne postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie są niezgodne z prawem i wyrządzają szkodę. Przepis ten podkreśla również znaczenie ochrony podstawowych zasad porządku prawnego oraz konstytucyjnych praw i wolności, co jest kluczowe dla zapewnienia praworządności i sprawiedliwości w systemie prawnym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

niezgodność z prawem

prawomocne postanowienie

istota sprawy

sąd drugiej instancji

szkoda strony

środki prawne

wyjątkowy przypadek

naruszenie zasad

porządek prawny

konstytucyjne wolności

prawa człowieka

prawa obywatela

sąd pierwszej instancji

postępowanie w sprawie.

Art. 519¹.Art. 520.