Art. 479⁹⁵. k.p.c. Zasada proporcjonalności

Stosując środki przewidziane w art. 479⁹⁷, art. 479¹⁰⁹ lub art. 479¹¹³ § 1, sąd uwzględni interesy stron w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego lub pozwanego nie obciążać ponad potrzebę, mając na uwadze obciążenia obowiązanego lub pozwanego, jakie wynikałyby z zastosowanych środków, oraz ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.

Komentarz do Art. 479⁹⁵. kpc

Art. 479⁹⁵ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) jest przepisem, który wprowadza zasadę proporcjonalności w stosowaniu środków przewidzianych w art. 479⁹⁷, art. 479¹⁰9 oraz art. 479¹¹3 § 1 k.p.c. Przepis ten nakłada na sąd obowiązek uwzględnienia interesów obu stron postępowania, zarówno uprawnionego, jak i obowiązanego lub pozwanego, w taki sposób, aby zapewnić należytą ochronę prawną uprawnionemu, jednocześnie nie obciążając nadmiernie obowiązanego lub pozwanego.

Analiza przepisu

1. Zasada proporcjonalności

Przepis ten wprowadza zasadę proporcjonalności, która jest fundamentalną zasadą w prawie cywilnym i procesowym. Zasada ta wymaga, aby środki stosowane przez sąd były adekwatne do celu, jaki mają osiągnąć, i aby nie nakładały na strony nadmiernych obciążeń. W kontekście art. 479⁹⁵ k.p.c., sąd musi zrównoważyć interesy obu stron, co oznacza, że musi ocenić, czy zastosowane środki są konieczne i czy nie można osiągnąć tego samego celu w sposób mniej uciążliwy dla obowiązanego lub pozwanego.

2. Ochrona praw uprawnionego

Sąd ma obowiązek zapewnić uprawnionemu należytą ochronę prawną. Oznacza to, że środki przewidziane w art. 479⁹⁷, art. 479¹⁰9 oraz art. 479¹¹3 § 1 k.p.c. muszą być skuteczne w zabezpieczeniu praw uprawnionego. Sąd musi więc ocenić, czy zastosowane środki rzeczywiście zapewniają ochronę prawną, której uprawniony oczekuje.

3. Ochrona obowiązanego lub pozwanego

Jednocześnie sąd musi unikać nadmiernego obciążania obowiązanego lub pozwanego. Oznacza to, że sąd musi wziąć pod uwagę wszelkie obciążenia, jakie mogą wynikać z zastosowania określonych środków, i ocenić, czy są one proporcjonalne do celu, jaki mają osiągnąć. Sąd musi również uwzględnić ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, co jest szczególnie istotne w sprawach gospodarczych, gdzie ujawnienie pewnych informacji mogłoby mieć poważne konsekwencje dla działalności przedsiębiorstwa.

Praktyczne zastosowanie

W praktyce sąd, stosując art. 479⁹⁵ k.p.c., musi przeprowadzić szczegółową analizę sytuacji obu stron. Musi ocenić, jakie środki są dostępne, jakie są ich potencjalne skutki i czy istnieją alternatywne, mniej uciążliwe środki, które mogłyby zapewnić należytą ochronę prawną uprawnionemu. Sąd musi również uwzględnić specyfikę sprawy, w tym charakter roszczeń, wartość przedmiotu sporu oraz potencjalne skutki dla działalności gospodarczej stron.

Podsumowanie

Art. 479⁹⁵ k.p.c. wprowadza istotną zasadę proporcjonalności, która ma na celu zrównoważenie interesów stron postępowania. Sąd, stosując środki przewidziane w art. 479⁹⁷, art. 479¹⁰9 oraz art. 479¹¹3 § 1 k.p.c., musi zapewnić należytą ochronę prawną uprawnionemu, jednocześnie unikając nadmiernego obciążania obowiązanego lub pozwanego. Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawiedliwości proceduralnej i ochronę praw obu stron postępowania, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania systemu wymiaru sprawiedliwości.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ochrona prawnainteres stronytajemnica przedsiębiorstwa

środek prawny

Art. 479⁹⁴. kpc Art. 479⁹⁶. kpc