Art. 430. k.p.c. Zakaz przesłuchiwania

Małoletni, którzy nie ukończyli lat trzynastu, a zstępni stron, którzy nie ukończyli lat siedemnastu, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.

Komentarz do Art. 430. kpc

Art. 430 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza istotne ograniczenia dotyczące przesłuchiwania małoletnich w charakterze świadków. Przepis ten stanowi, że:

Małoletni, którzy nie ukończyli lat trzynastu, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.
Zstępni stron, którzy nie ukończyli lat siedemnastu, również nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.

Komentarz:

Ochrona małoletnich: Przepis ten ma na celu ochronę małoletnich przed stresem i traumą, jaką może wywołać udział w postępowaniu sądowym. Dzieci poniżej trzynastego roku życia są uznawane za szczególnie wrażliwe i narażone na negatywne skutki psychiczne związane z przesłuchaniem w sądzie.
Zstępni stron: W przypadku zstępnych stron, którzy nie ukończyli lat siedemnastu, ustawodawca wprowadza dodatkowe ograniczenie. Zstępni stron to dzieci, wnuki i dalsi potomkowie stron postępowania. Przesłuchiwanie takich osób mogłoby prowadzić do konfliktu lojalności i wywierać na nich presję, co mogłoby wpłynąć na ich zeznania oraz dobrostan psychiczny.
Wyjątki od zasady: Warto zauważyć, że przepis ten nie przewiduje wyjątków. Oznacza to, że sąd nie ma możliwości przesłuchania małoletnich poniżej trzynastego roku życia ani zstępnych stron poniżej siedemnastego roku życia, nawet jeśli ich zeznania mogłyby być kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy. W takich przypadkach sąd może poszukiwać innych dowodów lub świadków.
Alternatywne metody pozyskiwania informacji: W sytuacjach, gdy zeznania małoletnich są istotne dla sprawy, sąd może skorzystać z alternatywnych metod pozyskiwania informacji, takich jak opinie biegłych psychologów, pedagogów czy pracowników socjalnych. Mogą oni przeprowadzić wywiady z dziećmi w bardziej przyjaznym i mniej stresującym środowisku, a następnie przedstawić swoje wnioski sądowi.
Zgodność z międzynarodowymi standardami: Przepis ten jest zgodny z międzynarodowymi standardami ochrony praw dziecka, w tym z Konwencją o prawach dziecka, która podkreśla konieczność ochrony dzieci przed wszelkimi formami przemocy, nadużyć i zaniedbań, także w kontekście postępowań sądowych.

Podsumowując, art. 430 k.p.c. wprowadza ważne ograniczenia mające na celu ochronę małoletnich przed negatywnymi skutkami udziału w postępowaniach sądowych. Przepis ten jest wyrazem troski o dobrostan dzieci i młodzieży oraz dążenia do minimalizacji ich narażenia na stres i traumę związaną z przesłuchaniami sądowymi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

małoletni świadek

przesłuchanie świadka

zstępni stron

przesłuchanie małoletnich

procedura sądowa

Art. 429. kpc Art. 431. kpc