Art. 416. k.p.c. Niedopuszczalność dalszego wznowienia

§ 1. Niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie wznowienia określonej w art. 401¹.

Komentarz do Art. 416. kpc

Art. 416 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestię wznowienia postępowania cywilnego, które zostało już zakończone prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek wcześniejszej skargi o wznowienie. Przepis ten wprowadza zasadę niedopuszczalności dalszego wznowienia postępowania, co ma na celu zapewnienie stabilności i pewności obrotu prawnego oraz zapobieżenie nadużywaniu instytucji wznowienia postępowania.

Komentarz do Art. 416 k.p.c.

§ 1. Niedopuszczalność dalszego wznowienia postępowania

Zgodnie z § 1 art. 416 k.p.c., dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie jest niedopuszczalne. Oznacza to, że jeżeli postępowanie zostało już wznowione na skutek skargi i zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, nie można ponownie wnosić skargi o wznowienie tego samego postępowania. Przepis ten ma na celu zapobieżenie sytuacjom, w których strony mogłyby wielokrotnie wnosić skargi o wznowienie, co prowadziłoby do niekończącego się procesu sądowego i podważało stabilność prawomocnych orzeczeń.

§ 2. Wyjątek od zasady niedopuszczalności

Przepis § 1 nie stosuje się, jeżeli skarga o wznowienie postępowania została oparta na podstawie wznowienia określonej w art. 401¹ k.p.c. Art. 401¹ k.p.c. dotyczy wznowienia postępowania w przypadku, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą. W takim przypadku, mimo wcześniejszego wznowienia postępowania, możliwe jest ponowne wniesienie skargi o wznowienie, jeżeli orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisów, które później zostały uznane za niezgodne z wyżej wymienionymi aktami prawnymi.

Znaczenie praktyczne

Art. 416 k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ wprowadza mechanizm ochrony przed nadużywaniem instytucji wznowienia postępowania. Dzięki temu przepisowi, strony nie mogą wielokrotnie wnosić skarg o wznowienie, co mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania i destabilizacji prawomocnych orzeczeń. Jednocześnie przepis ten uwzględnia sytuacje wyjątkowe, w których orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, co pozwala na ochronę praw stron w takich szczególnych przypadkach.

Podsumowanie

Art. 416 k.p.c. wprowadza zasadę niedopuszczalności dalszego wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 401¹ k.p.c. Przepis ten ma na celu zapewnienie stabilności i pewności obrotu prawnego oraz zapobieżenie nadużywaniu instytucji wznowienia postępowania, jednocześnie uwzględniając konieczność ochrony praw stron w sytuacjach, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

postępowanie wznowieniowe

prawomocne orzeczenie

skarga wznowieniowa

przepisy prawne

podstawa wznowienia

zakończone postępowanie

wznowienie postępowania

Art. 415. kpc Art. 416¹. kpc