Art. 398¹⁶. k.p.c. Orzeczenie co do istoty sprawy

Jeżeli podstawa naruszenia prawa materialnego jest oczywiście uzasadniona, a skargi kasacyjnej nie oparto także na podstawie naruszenia przepisów postępowania lub podstawa ta okazała się nieuzasadniona, Sąd Najwyższy może na wniosek skarżącego uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy. Przepis art. 415 stosuje się odpowiednio.

Komentarz do Art. 398¹⁶. kpc

Art. 398¹⁶ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza szczególną procedurę, która umożliwia Sądowi Najwyższemu uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, pod pewnymi warunkami. Przepis ten ma na celu uproszczenie i przyspieszenie postępowania kasacyjnego w sytuacjach, gdy naruszenie prawa materialnego jest oczywiście uzasadnione, a skarga kasacyjna nie opiera się na naruszeniu przepisów postępowania lub gdy podstawa ta okazała się nieuzasadniona.

Warunki zastosowania art. 398¹⁶ k.p.c.

Oczywiste uzasadnienie naruszenia prawa materialnego: Przepis ten może być zastosowany tylko wtedy, gdy naruszenie prawa materialnego jest oczywiście uzasadnione. Oznacza to, że błąd w zastosowaniu prawa materialnego musi być ewidentny i nie budzić wątpliwości.
Brak podstawy naruszenia przepisów postępowania: Skarga kasacyjna nie może opierać się wyłącznie na naruszeniu przepisów postępowania. Jeżeli jednak taka podstawa została wskazana, musi ona okazać się nieuzasadniona.
Wniosek skarżącego: Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy tylko na wniosek skarżącego. Oznacza to, że inicjatywa w tym zakresie musi pochodzić od strony składającej skargę kasacyjną.

Stosowanie art. 415 k.p.c.

Art. 398¹⁶ k.p.c. odsyła do odpowiedniego stosowania art. 415 k.p.c., który reguluje zasady orzekania przez sąd drugiej instancji po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji. W praktyce oznacza to, że Sąd Najwyższy, uchylając zaskarżony wyrok, powinien stosować analogiczne zasady jak sąd drugiej instancji, orzekając co do istoty sprawy.

Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala na szybsze zakończenie postępowania w sytuacjach, gdy naruszenie prawa materialnego jest oczywiste. Dzięki temu unika się konieczności przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd niższej instancji, co mogłoby prowadzić do dalszego przedłużania postępowania.

Podsumowanie

Art. 398¹⁶ k.p.c. wprowadza mechanizm, który pozwala Sądowi Najwyższemu na bardziej efektywne rozstrzyganie spraw kasacyjnych, w których naruszenie prawa materialnego jest oczywiste. Przepis ten, poprzez odpowiednie stosowanie art. 415 k.p.c., zapewnia, że orzeczenie co do istoty sprawy odbywa się zgodnie z zasadami obowiązującymi w postępowaniu apelacyjnym. Jest to rozwiązanie, które może znacząco przyspieszyć postępowanie i zwiększyć jego efektywność.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

podstawa naruszenia

prawo materialne

skarga kasacyjna

przepisy postępowania

Sąd Najwyższy

wniosek skarżącego

zaskarżony wyrok

istota sprawy

przepis art. 415

Art. 398¹⁵.Art. 398¹⁷.