Art. 348. k.p.c. Koszty

Koszty rozprawy zaocznej i sprzeciwu ponosi pozwany, choćby następnie wyrok zaoczny został uchylony, chyba że niestawiennictwo pozwanego było niezawinione lub że nie dołączono do akt nadesłanych do sądu przed rozprawą wyjaśnień pozwanego.

Komentarz do Art. 348. kpc

Art. 348 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z kosztami postępowania w przypadku wydania wyroku zaocznego oraz wniesienia sprzeciwu od tego wyroku. Przepis ten ma na celu określenie, kto ponosi koszty związane z rozprawą zaoczną oraz sprzeciwem od wyroku zaocznego, co jest istotne z punktu widzenia zarówno stron postępowania, jak i sądu.

Zgodnie z treścią art. 348 k.p.c., koszty rozprawy zaocznej i sprzeciwu ponosi pozwany. Oznacza to, że nawet jeśli wyrok zaoczny zostanie uchylony, pozwany jest zobowiązany do pokrycia tych kosztów. Przepis ten wprowadza jednak dwa istotne wyjątki od tej zasady:

Niezawinione niestawiennictwo pozwanego: Jeżeli pozwany nie stawił się na rozprawie z przyczyn od niego niezależnych, nie ponosi on kosztów rozprawy zaocznej i sprzeciwu. Przykładem takiej sytuacji może być nagła choroba, wypadek lub inne zdarzenie losowe, które uniemożliwiło pozwanemu stawienie się na rozprawie.
Brak dołączenia wyjaśnień pozwanego do akt: Jeżeli pozwany przesłał do sądu wyjaśnienia przed rozprawą, a te wyjaśnienia nie zostały dołączone do akt sprawy, również nie ponosi on kosztów rozprawy zaocznej i sprzeciwu. W takim przypadku odpowiedzialność za niedopełnienie formalności spoczywa na sądzie lub jego pracownikach.

Art. 348 k.p.c. ma na celu z jednej strony zdyscyplinowanie pozwanego do aktywnego uczestnictwa w postępowaniu, a z drugiej strony chroni go przed niesprawiedliwym obciążeniem kosztami w sytuacjach, na które nie miał wpływu. Przepis ten jest wyrazem zasady sprawiedliwości proceduralnej, która ma na celu zapewnienie, że strony postępowania nie będą ponosić nieuzasadnionych kosztów wynikających z okoliczności od nich niezależnych.

W praktyce stosowanie art. 348 k.p.c. wymaga od sądu dokładnego zbadania przyczyn niestawiennictwa pozwanego oraz weryfikacji, czy przesłane przez niego wyjaśnienia zostały prawidłowo dołączone do akt sprawy. W przypadku stwierdzenia, że niestawiennictwo było niezawinione lub że wyjaśnienia nie zostały dołączone do akt, sąd powinien zwolnić pozwanego z obowiązku ponoszenia kosztów rozprawy zaocznej i sprzeciwu.

Podsumowując, art. 348 k.p.c. jest istotnym przepisem regulującym kwestie kosztów postępowania w przypadku wyroków zaocznych, wprowadzającym zasady mające na celu zapewnienie sprawiedliwości proceduralnej i ochronę interesów stron postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Sprzeciw pozwanego

wyrok zaoczny

Niestawiennictwo pozwanego

Art. 347. kpc Art. 349. kpc