Art. 216. k.p.c. Osobiste stawiennictwo strony

Sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia stanu sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika.

Komentarz do Art. 216. kpc

Art. 216 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi istotny instrument w rękach sądu, umożliwiający dokładniejsze wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Przepis ten daje sądowi uprawnienie do zarządzenia osobistego stawiennictwa stron lub ich pełnomocników, co może być kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Analiza przepisu:

Cel przepisu:
- Głównym celem art. 216 k.p.c. jest umożliwienie sądowi uzyskania pełniejszego obrazu stanu faktycznego sprawy. Osobiste stawiennictwo stron lub ich pełnomocników może pomóc w wyjaśnieniu wątpliwości, które mogą wynikać z dokumentów lub wcześniejszych zeznań.
Zakres zastosowania:
- Przepis ten może być stosowany w każdej sprawie cywilnej, niezależnie od jej charakteru. Sąd może zarządzić stawiennictwo zarówno w sprawach o mniejszej wadze, jak i w skomplikowanych postępowaniach gospodarczych czy rodzinnych.
Forma zarządzenia:
- Zarządzenie stawiennictwa może być wydane na każdym etapie postępowania, zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu. Może to nastąpić na posiedzeniu jawnym, jak i niejawnym.
Osobiste stawiennictwo vs. stawiennictwo przez pełnomocnika:
- Sąd ma możliwość wyboru, czy zarządzić osobiste stawiennictwo strony, czy też jej pełnomocnika. Wybór ten zależy od okoliczności sprawy i tego, kto może dostarczyć bardziej wartościowych informacji. W niektórych przypadkach, np. w sprawach rodzinnych, osobiste stawiennictwo stron może być bardziej wskazane.
Konsekwencje niestawiennictwa:
- Przepis nie precyzuje bezpośrednio konsekwencji niestawiennictwa stron lub pełnomocników. Niemniej jednak, sąd może wyciągnąć odpowiednie wnioski z niestawiennictwa, np. uznać, że strona nie chce współpracować w wyjaśnieniu sprawy, co może mieć wpływ na ocenę dowodów.

Praktyczne zastosowanie:

W praktyce sądowej art. 216 k.p.c. jest często stosowany w sytuacjach, gdy dokumenty i inne dowody nie są wystarczające do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przykładowo, w sprawach o podział majątku wspólnego, sąd może zarządzić osobiste stawiennictwo małżonków, aby uzyskać ich wyjaśnienia dotyczące poszczególnych składników majątku.

W sprawach gospodarczych, sąd może wezwać pełnomocników stron, aby wyjaśnili szczegóły dotyczące umów handlowych lub innych skomplikowanych transakcji. W takich przypadkach, pełnomocnicy, posiadający specjalistyczną wiedzę, mogą dostarczyć sądowi cennych informacji.

Podsumowanie:

Art. 216 k.p.c. jest ważnym narzędziem w rękach sądu, które pozwala na bardziej efektywne i dokładne prowadzenie postępowania cywilnego. Umożliwia on sądowi uzyskanie bezpośrednich wyjaśnień od stron lub ich pełnomocników, co może być kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W praktyce, umiejętne korzystanie z tego przepisu może znacząco przyczynić się do sprawiedliwego i rzetelnego rozstrzygnięcia sporów cywilnych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

stawienie się

stan sprawy

wyjaśnienie sprawy

Art. 215. kpc Art. 216¹. kpc