Art. 183⁹. k.p.c. Wyznaczenie mediatora; zapoznanie się mediatora z aktami sprawy

§ 1. Jeżeli strony nie dokonały wyboru osoby mediatora, sąd, kierując strony do mediacji, wyznacza mediatora mającego odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach danego rodzaju, biorąc pod uwagę w pierwszej kolejności stałych mediatorów.

§ 2. Mediator ma prawo do zapoznania się z aktami sprawy, chyba że strona w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia lub doręczenia postanowienia kierującego strony do mediacji nie wyrazi zgody na zapoznanie się mediatora z aktami. § 3.43) Przewodniczący niezwłocznie przekazuje mediatorowi w uzgodniony z nim sposób dane kontaktowe stron oraz ich pełnomocników, obejmujące adres korespondencyjny, numer telefonu lub adres poczty elektronicznej, jeżeli znajdują się w aktach sądowych.

Komentarz do Art. 183⁹. kpc

Art. 183⁹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje procedurę wyznaczania mediatora przez sąd oraz określa uprawnienia mediatora w zakresie dostępu do akt sprawy i kontaktu ze stronami. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego przepisu.

1. Wyznaczenie mediatora przez sąd

Przepis ten przewiduje, że w przypadku, gdy strony nie dokonały wyboru mediatora, sąd ma obowiązek wyznaczyć mediatora. Wybór ten nie jest dowolny; sąd musi wyznaczyć osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach danego rodzaju. Oznacza to, że mediator powinien mieć doświadczenie i kompetencje adekwatne do specyfiki sprawy, co ma na celu zapewnienie profesjonalizmu i skuteczności procesu mediacyjnego.

2. Preferencja dla stałych mediatorów

Przepis wskazuje, że sąd powinien w pierwszej kolejności brać pod uwagę stałych mediatorów. Stały mediator to osoba wpisana na listę mediatorów prowadzoną przez sąd, co oznacza, że przeszła odpowiednie szkolenia i spełnia określone kryteria kwalifikacyjne. Preferencja ta ma na celu zapewnienie, że mediacje będą prowadzone przez osoby o sprawdzonych kompetencjach.

3. Prawo mediatora do zapoznania się z aktami sprawy

Mediator ma prawo do zapoznania się z aktami sprawy, co jest istotne dla pełnego zrozumienia kontekstu i problematyki sporu. Jednakże, strona ma prawo sprzeciwić się temu w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia lub doręczenia postanowienia kierującego strony do mediacji. Sprzeciw ten musi być wyraźny i złożony w określonym terminie, co daje stronom możliwość ochrony swojej prywatności i poufności informacji zawartych w aktach.

4. Przekazanie danych kontaktowych

Po skierowaniu stron do mediacji, przewodniczący sądu niezwłocznie przekazuje mediatorowi dane kontaktowe stron oraz ich pełnomocników, w tym numery telefonów i adresy poczty elektronicznej, o ile są one dostępne. Przekazanie tych danych ma na celu umożliwienie mediatorowi szybkiego i efektywnego nawiązania kontaktu ze stronami, co jest kluczowe dla sprawnego przeprowadzenia mediacji.

5. Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma na celu ułatwienie i usprawnienie procesu mediacji, co jest zgodne z ogólną tendencją do promowania alternatywnych metod rozwiązywania sporów (ADR). Mediacja jest często szybsza, tańsza i mniej formalna niż postępowanie sądowe, a także daje stronom większą kontrolę nad wynikiem sporu. Wyznaczenie kompetentnego mediatora oraz zapewnienie mu dostępu do niezbędnych informacji i kontaktów jest kluczowe dla sukcesu tego procesu.

Podsumowanie

Art. 183⁹ k.p.c. wprowadza mechanizmy mające na celu zapewnienie, że mediacje są prowadzone przez kompetentne osoby oraz że mediator ma dostęp do niezbędnych informacji i kontaktów, co ma na celu zwiększenie efektywności i skuteczności mediacji jako alternatywnej metody rozwiązywania sporów. Przepis ten jest istotnym elementem systemu prawnego, promującym mediację jako wartościowy instrument w rozwiązywaniu konfliktów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wybór mediatora

odpowiednia wiedza

rodzaj sprawy

zapoznanie akt

brak zgody

termin tygodnia

ogłoszenie postanowienia

doręczenie postanowienia

skierowanie mediacji

dane kontaktowe

pełnomocnicy stron

Art. 183⁸. kpc Art. 183¹⁰. kpc