Art. 156². k.p.c. Uprzedzenie stron o możliwości podjęcia rozstrzygnięcia na innej podstawie prawnej

Jeżeli w toku posiedzenia okaże się, że o żądaniu lub wniosku strony można rozstrzygnąć na innej podstawie prawnej, niż przez nią wskazana, uprzedza się o tym strony obecne na posiedzeniu.

Komentarz do Art. 156². kpc

Art. 156² Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza istotną zasadę proceduralną, która ma na celu zapewnienie stronom postępowania cywilnego pełnej transparentności i możliwości skutecznej obrony swoich praw. Przepis ten stanowi, że jeżeli w toku posiedzenia sądowego okaże się, że o żądaniu lub wniosku strony można rozstrzygnąć na innej podstawie prawnej niż ta, która została wskazana przez stronę, sąd ma obowiązek uprzedzić o tym strony obecne na posiedzeniu.

Komentarz do tego przepisu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

Cel przepisu:
- Przepis ten ma na celu ochronę zasady równości stron oraz zapewnienie, że żadna ze stron nie zostanie zaskoczona rozstrzygnięciem opartym na podstawie prawnej, której nie miała możliwości wcześniej rozważyć i do której nie mogła się odnieść. Jest to wyraz zasady kontradyktoryjności oraz prawa do obrony.
Zakres zastosowania:
- Przepis dotyczy sytuacji, w której sąd w toku posiedzenia dostrzeże możliwość rozstrzygnięcia sprawy na innej podstawie prawnej niż ta wskazana przez stronę. Może to dotyczyć zarówno podstaw materialnoprawnych, jak i procesowych.
Obowiązek sądu:
- Sąd ma obowiązek uprzedzić strony obecne na posiedzeniu o możliwości rozstrzygnięcia na innej podstawie prawnej. Uprzedzenie to powinno być jasne i zrozumiałe, aby strony mogły w pełni zrozumieć nowe okoliczności prawne i odpowiednio na nie zareagować.
Konsekwencje dla stron:
- Strony, po uprzedzeniu przez sąd, mają możliwość przedstawienia swoich stanowisk, argumentów i dowodów odnoszących się do nowej podstawy prawnej. Mogą również wnioskować o odroczenie posiedzenia w celu przygotowania się do obrony swoich praw w świetle nowej podstawy prawnej.
Znaczenie dla praktyki sądowej:
- Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, gdyż zapobiega sytuacjom, w których strony mogłyby być zaskoczone rozstrzygnięciem opartym na nieznanej im podstawie prawnej. W ten sposób przepis ten przyczynia się do zwiększenia przewidywalności i transparentności postępowania sądowego.

Podsumowując, art. 156² Kodeksu postępowania cywilnego jest wyrazem dbałości o prawa stron postępowania, zapewniając im możliwość pełnego i świadomego uczestnictwa w procesie sądowym. Przepis ten wzmacnia zasady rzetelnego procesu oraz sprawiedliwości proceduralnej, co jest fundamentem demokratycznego systemu prawnego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

posiedzenie sądowe

podstawa prawna

żądanie strony

wniosek strony

obecność strony

rozstrzygnięcie wniosku

decyzja sądowa.

Art. 156¹.Art. 157.