Posiedzenie sądu

Posiedzenie sądu to formalnie zorganizowane działanie sądu, podczas którego rozpoznaje on sprawę, jej określony etap albo pojedynczą kwestię procesową i podejmuje czynności przewidziane w przepisach. Odbywa się w oznaczonym miejscu i czasie, w składzie ustalonym przez ustawę lub zarządzenie uprawnionego organu. Może mieć charakter jawny albo niejawny, a jego uczestnikami są osoby wskazane w przepisach lub wezwane przez sąd.

Posiedzenie jest pojęciem szerszym niż rozprawa. Rozprawa służy przede wszystkim bezpośredniemu rozpoznaniu sprawy z udziałem stron i przeprowadzaniu dowodów, natomiast posiedzenie może dotyczyć także kwestii incydentalnych, organizacyjnych, kontrolnych albo rozstrzygnięcia sprawy bez przeprowadzania rozprawy. W zależności od rodzaju postępowania sąd może rozpoznawać sprawę na posiedzeniu jawnym, z udziałem stron i innych uczestników, albo na posiedzeniu niejawnym, bez ich obecności, jeżeli przepisy na to pozwalają.

O udziale w posiedzeniu decydują przepisy szczególne. W niektórych sprawach określone osoby mają prawo lub obowiązek uczestniczyć, na przykład prokurator, skazany, obrońca, pokrzywdzony albo przedstawiciel właściwej instytucji. Sąd może również zarządzić wezwanie uczestników. Ich niestawiennictwo nie zawsze uniemożliwia rozpoznanie sprawy, ponieważ skutki nieobecności zależą od rodzaju postępowania i podstawy wezwania. Posiedzenie może odbywać się także poza siedzibą sądu, jeżeli wynika to z charakteru sprawy lub szczególnych przepisów.

Na posiedzeniu sąd może między innymi rozpoznać wniosek, przeprowadzić określoną czynność, wysłuchać uczestników, zdecydować o dopuszczeniu dowodu albo wydać rozstrzygnięcie. W zależności od postępowania rozstrzygnięcie przyjmuje formę przewidzianą w ustawie, w szczególności postanowienia lub innego orzeczenia. Sąd może orzekać jednoosobowo albo w składzie wieloosobowym.

Pojęcie posiedzenia sądu występuje między innymi w postępowaniu cywilnym, karnym, karnym wykonawczym, w sprawach o wykroczenia, w postępowaniu karnym skarbowym oraz w postępowaniach dyscyplinarnych. Przebieg posiedzenia, zasady zawiadamiania uczestników, jawność i skutki ich nieobecności zależą od rodzaju sprawy.