Art. 115. k.p.a. Właściwość organu

Ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie.

Komentarz do Art. 115. kpa

Art. 115 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) stanowi istotny element polskiego systemu prawa administracyjnego, umożliwiając stronom postępowania administracyjnego zawarcie ugody przed organem administracji publicznej. Przepis ten wprowadza mechanizm, który może przyczynić się do szybszego i bardziej efektywnego rozwiązania sporów administracyjnych, bez konieczności oczekiwania na formalne rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracyjny.

Analiza przepisu

Zakres zastosowania:
- Ugoda może być zawarta zarówno w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym. Oznacza to, że strony mają możliwość negocjacji i zawarcia ugody na każdym etapie postępowania administracyjnego, aż do momentu wydania decyzji przez organ administracyjny.
Moment zawarcia ugody:
- Kluczowym elementem przepisu jest określenie momentu, do którego ugoda może być zawarta. Ugoda może być zawarta „do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie”. Oznacza to, że po wydaniu decyzji przez organ administracyjny, możliwość zawarcia ugody wygasa. W praktyce oznacza to, że strony muszą działać szybko i zdecydowanie, jeśli chcą skorzystać z tej formy rozwiązania sporu.
Organ administracyjny jako mediator:
- Przepis wskazuje, że ugoda jest zawierana „przed organem administracji publicznej”. Organ administracyjny pełni więc rolę mediatora, który nadzoruje proces zawierania ugody i zapewnia, że jest ona zgodna z prawem oraz interesem publicznym. Organ administracyjny ma obowiązek czuwać nad tym, aby ugoda nie naruszała przepisów prawa ani interesów osób trzecich.

Zalety zawarcia ugody

Szybkość postępowania:
- Zawarcie ugody może znacząco skrócić czas trwania postępowania administracyjnego. Strony mogą osiągnąć porozumienie bez konieczności oczekiwania na formalne rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracyjny.
Koszty postępowania:
- Ugoda może również przyczynić się do obniżenia kosztów postępowania, zarówno dla stron, jak i dla organu administracyjnego. Uniknięcie długotrwałego postępowania administracyjnego i ewentualnych postępowań sądowych może przynieść znaczne oszczędności.
Elastyczność rozwiązań:
- Ugoda pozwala na wypracowanie rozwiązań bardziej elastycznych i dostosowanych do specyficznych potrzeb stron, co może być trudne do osiągnięcia w formalnym postępowaniu administracyjnym.

Wady i ryzyka

Ryzyko naruszenia prawa:
- Istnieje ryzyko, że ugoda może naruszać przepisy prawa lub interesy osób trzecich. Dlatego rola organu administracyjnego jako nadzorcy procesu zawierania ugody jest kluczowa.
Brak możliwości odwołania:
- Po zawarciu ugody strony tracą możliwość odwołania się od decyzji administracyjnej w zakresie objętym ugodą. Jest to istotne ograniczenie, które strony muszą wziąć pod uwagę przed podjęciem decyzji o zawarciu ugody.

Podsumowanie

Art. 115 KPA wprowadza mechanizm, który może znacząco usprawnić postępowanie administracyjne poprzez umożliwienie stronom zawarcia ugody. Jest to narzędzie, które może przynieść korzyści zarówno stronom postępowania, jak i organom administracyjnym, pod warunkiem że jest stosowane z należytą starannością i zgodnie z przepisami prawa. Organ administracyjny pełni kluczową rolę w nadzorowaniu procesu zawierania ugody, aby zapewnić, że jest ona zgodna z prawem i interesem publicznym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ugoda administracyjna

organ administracyjny

postępowanie pierwszoinstancyjne

sprawa administracyjna

Art. 114. kpa Art. 116. kpa