Art. 265. k.k. Ujawnianie lub wykorzystanie informacji niejawnych
§ 1. Kto ujawnia lub wbrew przepisom ustawy wykorzystuje informacje niejawne o klauzuli „tajne” lub „ściśle tajne”, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Jeżeli informację określoną w § 1 ujawniono osobie działającej w imieniu lub na rzecz podmiotu zagranicznego, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3. Kto nieumyślnie ujawnia informację określoną w § 1, z którą zapoznał się w związku z pełnieniem funkcji publicznej lub otrzymanym upoważnieniem, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 265 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKa 480/21
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła ujawniania informacji niejawnych o klauzuli „tajne” związanych z czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi prowadzonymi przez ABW wobec jednej z osób oraz innej osoby. Funkcjonariusz ABW przekazywała te informacje za pośrednictwem komunikatora internetowego. Wobec drugiego oskarżonego zarzucano podżeganie do ujawniania informacji niejawnych i ich dalsze wykorzystanie, lecz z przytoczonego tekstu nie wynika pełny zakres ustaleń faktycznych, poza tym że sąd odwoławczy ograniczył przypisanie drugiej oskarżonej do ujawnienia informacji o obserwacji w dwóch dniach.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy uniewinnił jednego oskarżonego od zarzucanego mu czynu. Wobec funkcjonariuszki zmienił opis i kwalifikację czynu, przyjmując, że ujawniła za pośrednictwem komunikatora informacje niejawne o klauzuli „tajne” dotyczące prowadzonych czynności obserwacji, czym przekroczyła uprawnienia i działała na szkodę interesu publicznego. Obniżono jej grzywnę, a w pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy.
- Uzasadnienie
- Z przytoczonego materiału wynika, że sąd odwoławczy nie podzielił przypisania podżegania i odpowiedzialności drugiego oskarżonego, skoro go uniewinnił. Jednocześnie uznał za zasadne przypisanie funkcjonariuszce ujawnienia konkretnych informacji niejawnych o obserwacji prowadzonej przez ABW, ale bez przyjęcia działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz w węższym zakresie czasowym i faktycznym niż w oskarżeniu. Tekst nie zawiera pełnego uzasadnienia motywów tej oceny, ponieważ przedstawiony fragment urywa się przed zasadniczą częścią rozważań.
Wyrok XVIII K 244/14
- Stan sprawy
- Dwóm byłym funkcjonariuszom CBA zarzucono ujawnienie osobom nieuprawnionym, w tym dziennikarzom, informacji niejawnych o klauzulach „ściśle tajne” i „tajne” dotyczących czynności operacyjno-rozpoznawczych, dokumentów legalizacyjnych oraz materiałów i fotografii pozwalających zobrazować działania i identyfikację funkcjonariuszy. Ustalono też, że obaj utrzymywali kontakty, przebywali w tych samych miejscach i porozumieli się z dziennikarzami, przekazując im informacje, fotografie oraz dokumenty związane z działalnością operacyjną CBA. Trzeci oskarżony został objęty zarzutem współdziałania przy ujawnieniu tych informacji.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał dwóch oskarżonych za winnych ujawnienia informacji niejawnych i informacji objętych obowiązkiem zachowania tajemnicy, przyjmując kwalifikację z art. 265 § 1 k.k. i art. 266 § 1 k.k. w zbiegu. Wymierzył im kary pozbawienia wolności, zakazy wykonywania zawodu funkcjonariusza powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego, a następnie orzekł kary łączne z warunkowym zawieszeniem ich wykonania oraz grzywny. Trzeciego oskarżonego uniewinniono od zarzutu obejmującego także art. 265 § 1 k.k.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że materiał dowodowy pozwalał ustalić porozumienie dwóch oskarżonych z dziennikarzami oraz przekazanie im informacji, fotografii i dokumentów stanowiących informacje niejawne oraz dane, do których zachowania byli zobowiązani z racji służby. Znaczenie miały ich wcześniejsze obowiązki służbowe, dostęp do materiałów, pisemne zobowiązania do zachowania tajemnicy oraz ustalone kontakty i pobyty. W odniesieniu do trzeciego oskarżonego sąd nie znalazł podstaw do przypisania mu współsprawstwa w zakresie ujawnienia. Dalsza część szczegółowych ustaleń dotyczących materiału niejawnego nie została ujawniona w podanym tekście.
Wyrok II AKa 52/16
- Stan sprawy
- Sprawa obejmowała zarzut, że funkcjonariusz ujawnił osobie powiązanej z grupą przestępczą dokumenty zawierające tajemnicę państwową i służbową, w tym informację o mechanizmach przestępstw paliwowych oraz dokument oznaczony klauzulą „poufne”. Osobie trzeciej zarzucono podżeganie funkcjonariuszy do ujawnienia tych informacji i wejście w ich posiadanie. W pierwszej instancji wszystkich oskarżonych uniewinniono.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny utrzymał w mocy wyrok uniewinniający. Uznał apelację prokuratora za bezzasadną mimo częściowo trafnych uwag co do błędnych poglądów prawnych sądu pierwszej instancji dotyczących podżegania i przedawnienia.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie uniewinniające oparto na braku dostatecznych dowodów winy, a nie na błędnych zapatrywaniach prawnych sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że nawet przy przyjęciu wersji najbardziej niekorzystnej dla oskarżonych nie było podstaw do ustalenia, iż osoba oskarżona o podżeganie nakłaniała funkcjonariusza do wydania dokumentów; z materiału wynikało raczej, że dokumenty miały zostać wydane z własnej inicjatywy funkcjonariusza. Sąd szeroko wyjaśnił istotę podżegania jako oddziaływania na wolę innej osoby i uznał, że takich przesłanek w sprawie nie wykazano.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.