Art. 263. k.k. Wyrób i handel bronią bez zezwolenia
§ 1. Kto bez wymaganego zezwolenia wyrabia broń palną albo amunicję lub nią handluje, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2. Kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3. Kto, mając zezwolenie na posiadanie broni palnej lub amunicji, udostępnia lub przekazuje ją osobie nieuprawnionej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4. Kto nieumyślnie powoduje utratę broni palnej lub amunicji, która zgodnie z prawem pozostaje w jego dyspozycji, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 263 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 227/17
- Stan sprawy
- Pracownik firmy zajmującej się obrotem bronią przewoził samochodem z Niemiec do Polski 5 karabinków maszynowych i 4 sztuki broni krótkiej, choć nie miał pozwolenia na posiadanie ani przewóz broni. Broń została wcześniej zakupiona przez osobę działającą jako pełnomocnik przedsiębiorcy posiadającego koncesję i uprawnienia do obrotu bronią, która następnie przekazała ją temu pracownikowi do przewozu. Podczas kontroli granicznej ujawniono broń w pojeździe kierowanym przez osobę nieuprawnioną.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał pracownika za winnego posiadania bez zezwolenia broni palnej i wymierzył mu 8 miesięcy pozbawienia wolności. Drugiego oskarżonego uznał za winnego przekazania broni osobie nieuprawnionej i wymierzył mu 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 2 lata, grzywnę i dozór kuratora.
- Uzasadnienie
- Sąd ustalił, że osoba przewożąca broń wiedziała, iż nie ma wymaganych uprawnień, a mimo to faktycznie władała bronią, kierując pojazdem, w którym ją umieszczono. O świadomości bezprawności świadczyły okoliczności zakupu, udział w pakowaniu, wcześniejsze oglądanie broni oraz wypowiedź o konieczności przesiadki, bo nie miała pozwolenia na przewożony materiał. Wobec drugiego oskarżonego sąd przyjął, że jako osoba znająca zasady obrotu bronią miał pełną świadomość, iż przekazuje broń osobie bez uprawnień.
Wyrok II K 277/17
- Stan sprawy
- Oskarżony przez dłuższy czas przechowywał dwa egzemplarze broni: rewolwer rozdzielnego ładowania oraz pistolet gazowy. Broń kupił od sprzedawców zapewniających, że jej posiadanie jest legalne bez pozwolenia, i otrzymał dokumenty określane jako legitymacje posiadacza. Po przeszukaniu dobrowolnie wydał broń. Z opinii biegłych wynikało, że oba przedmioty stanowią broń palną wymagającą pozwolenia i nie mieszczą się w ustawowych wyłączeniach.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego dwóch czynów z art. 263 § 2 k.k. popełnionych w warunkach ciągu przestępstw i wymierzył mu grzywnę 100 stawek dziennych po 15 zł. Orzekł też przepadek obu egzemplarzy broni.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że oskarżony nie działał z zamiarem bezpośrednim, ale co najmniej z zamiarem ewentualnym. Podkreślił, że kupujący broń, nawet od profesjonalnego sprzedawcy, ma obowiązek upewnić się, czy na jej posiadanie nie jest wymagane pozwolenie. Oskarżony tego nie zrobił, choć mógł łatwo zwrócić się do policji, sprawdzić publicznie dostępne informacje i wyjaśnić wątpliwości, zwłaszcza gdy dowiedział się, że legalność posiadania jednego z egzemplarzy budzi zastrzeżenia. Sąd oparł się na opiniach biegłych, które wykazały, że broń nie była bronią alarmową wyłączoną spod obowiązku uzyskania pozwolenia.
Wyrok II K 340/18
- Stan sprawy
- U oskarżonego podczas przeszukania ujawniono pistolet i 13 sztuk amunicji kupione przez portal internetowy od sprzedawcy, który zapewniał, że chodzi o przedmioty niewymagające zezwolenia. Opinia biegłego potwierdziła, że były to broń palna i amunicja wymagające pozwolenia. Oskarżony nie zaprzeczał posiadaniu, ale twierdził, że nie miał świadomości ich nielegalnego charakteru.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu posiadania broni palnej i amunicji bez zezwolenia.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że nie wykazano umyślności wymaganej dla odpowiedzialności z art. 263 § 2 k.k. Dał wiarę wyjaśnieniom o braku świadomości bezprawności, zwłaszcza że sprzedawca zapewniał o legalności towaru, a biegły wskazał, iż nawet osoby z doświadczeniem mogą bez badań laboratoryjnych nie rozpoznać, że chodzi o broń palną i amunicję wymagające pozwolenia. Sąd stwierdził, że w sprawie brak było dowodu, iż oskarżony chciał popełnić czyn zabroniony albo przewidywał taką możliwość i godził się na nią.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.