Art. 262. k.k. Zbezczeszczenie zwłok
§ 1. Kto znieważa zwłoki, prochy ludzkie lub miejsce spoczynku zmarłego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Kto ograbia zwłoki, grób lub inne miejsce spoczynku zmarłego, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Orzecznictwo
Znaleziono 453 orzeczenia dotyczących art. 262 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Uzasadnienie II K 641/24
- Stan sprawy
- Oskarżony, prowadząc działalność pogrzebową i wykonując prace przy pochówkach na kilku cmentarzach, wydobywał ziemię z grobów i grobowców, a mimo wiedzy, że mogą znajdować się w niej ludzkie szczątki, nie zawsze ją należycie przesiewał. Następnie wywoził ziemię z fragmentami szczątków ludzkich na miejską działkę, gdzie składował ją w pryzmach. Na działce ujawniono liczne szczątki ludzkie, częściowo leżące na powierzchni lub płytko pod ziemią, oraz fragment tabliczki nagrobnej pochodzącej z konkretnego grobu, przy którym oskarżony wykonywał prace. Z materiału wynika też, że tylko oskarżony obsługiwał sprzęt służący do wywozu ziemi.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd przyjął, że oskarżony znieważył zwłoki nieustalonych osób przez wywożenie i składowanie ziemi zawierającej szczątki ludzkie poza terenem cmentarzy. Nie potwierdzono wersji, że za każdym razem ziemia była prawidłowo filtrowana ani że ujawnione szczątki pochodziły z innego źródła.
- Uzasadnienie
- Sąd oparł się na oględzinach, dokumentacji fotograficznej, umowach, pismach od administratorów cmentarzy i miasta oraz zeznaniach świadków, w tym pracowników i osób mieszkających przy działce. Za istotne uznał to, że szczątki znajdowały się płytko lub na wierzchu, co przeczyło tezie o ich dawnym pochodzeniu. Znaczenie miały też zeznania, że na cmentarzach przesiewanie ziemi było co najwyżej sporadyczne, a ziemię wywoził i sprzęt obsługiwał wyłącznie oskarżony. Fragment tabliczki nagrobnej dodatkowo powiązał wywiezioną ziemię z pracami wykonywanymi przez oskarżonego przy konkretnym grobie.
Wyrok II AKa 68/25
- Stan sprawy
- W sprawie zarzucono dwóm oskarżonym kierowanie i współdziałanie przy dostarczaniu do mieszkania dużej ilości żywych larw owadów nekrofagicznych po zabójstwie dwóch osób, w celu zjedzenia tkanek miękkich zwłok. Zachowania te opisano jako wieloczynowe i podejmowane w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny uniewinnił obie oskarżone od czynów z art. 262 § 1 k.k. przypisanych im w wyroku pierwszej instancji. Koszty procesu w tej części obciążył Skarb Państwa.
- Uzasadnienie
- Z przytoczonego materiału wynika jedynie, że sąd odwoławczy wyeliminował odpowiedzialność za zbezczeszczenie zwłok i utrzymał wyrok w pozostałym zakresie. Udostępniony tekst nie zawiera motywów, dla których sąd odwoławczy uznał zarzuty dotyczące art. 262 § 1 k.k. za niezasadne lub nieudowodnione, więc nie da się ich dokładnie odtworzyć bez wychodzenia poza źródło.
Uzasadnienie II AKa 271/20
- Stan sprawy
- Po zabójstwie pokrzywdzonego oskarżeni przemieścili zwłoki, odcięli siekierą nogi na wysokości ud, spalili je w piecu, wyrzucili popiół do śmietnika, następnie przenieśli resztę ciała, owinęli je w worki foliowe, przewieźli samochodem do lasu i zakopali. Prokurator twierdził, że takie postępowanie stanowi także odrębne przestępstwo znieważenia zwłok.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nieuwzględniające odpowiedzialności z art. 262 § 1 k.k. za opisane postępowanie ze zwłokami. Uznał zarzut prokuratora w tym zakresie za niezasadny.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że opisane czynności mieściły się w działaniach zmierzających do zatarcia śladów przestępstwa i stanowiły czyn współukarany, a nie odrębne znieważenie zwłok. Wprost odrzucił stanowisko, że samo przemieszczanie, rozczłonkowanie, spalenie części ciała i ukrycie pozostałych zwłok w tych okolicznościach wykraczało poza granice zachowań ukierunkowanych na ukrycie zabójstwa.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.