Art. 255. k.k. Publiczne nawoływanie do popełnienia występku lub przestępstwa skarbowego
§ 1. Kto publicznie nawołuje do popełnienia występku lub przestępstwa skarbowego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Kto publicznie nawołuje do popełnienia zbrodni, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 3. Kto publicznie pochwala popełnienie przestępstwa, podlega grzywnie do 180 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 255 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II K 914/25
- Stan sprawy
- Oskarżony zamieścił na publicznym profilu w serwisie społecznościowym komentarze pod transmisją z manifestacji solidarności z narodem ukraińskim. Wpisy miały charakter wrogi i znieważający wobec obywateli Ukrainy oraz wzywały do działań co najmniej polegających na naruszaniu nietykalności cielesnej osób narodowości ukraińskiej.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego czynu zakwalifikowanego z art. 256 § 1 k.k. w zbiegu z art. 257 k.k. i art. 255 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Wymierzono karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata próby, grzywnę 150 stawek dziennych po 10 zł, obowiązek opublikowania przeprosin na koncie w portalu społecznościowym oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości. Oskarżonego zwolniono od opłaty sądowej, a wydatkami obciążono Skarb Państwa.
- Uzasadnienie
- Z treści przypisanego czynu wynikało, że komentarze były publiczne, znieważały grupę ludności ze względu na narodowość i jednocześnie stanowiły nawoływanie do popełnienia występku wobec osób narodowości ukraińskiej. W udostępnionym materiale brak odrębnego uzasadnienia szerzej wyjaśniającego tok rozumowania sądu ponad treść sentencji i opisu czynu.
Uzasadnienie II K 856/24
- Stan sprawy
- Oskarżony w sieci internetowej zamieścił na portalu społecznościowym liczne publiczne wpisy, w których używając słów powszechnie uznawanych za obelżywe zachęcał innych użytkowników do popełnienia zbrodni zabójstwa wskazanej osoby. Przyznał się do czynu, wyraził skruchę, podał, że działał pod wpływem zdenerwowania sytuacją polityczną i nie chciał rzeczywistego pozbawienia kogokolwiek życia. Ustalono też, że nie był wcześniej karany i miał pozytywną opinię środowiskową.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd przyjął, że oskarżony wypełnił znamiona art. 255 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., lecz warunkowo umorzył postępowanie. Orzeczono także świadczenie pieniężne w kwocie 1000 zł na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej i obciążono oskarżonego kosztami.
- Uzasadnienie
- Sąd wskazał, że nawoływanie oznacza zachęcanie, nakłanianie lub wzywanie nieoznaczonego kręgu osób do popełnienia przestępstwa, a wpisy oskarżonego niewątpliwie miały taki charakter i dotyczyły zbrodni. Jednocześnie uznał, że wina i społeczna szkodliwość były nieznaczne, ponieważ oskarżony działał impulsywnie, pod wpływem emocji i politycznej nagonki, bez przemyślanego planu, a wpisów było tylko kilka i trwało to krótko. Sąd uwzględnił też skruchę, dotychczasową niekaralność, pozytywną prognozę kryminologiczną oraz to, że nikt wskutek tych wpisów nie zdecydował się popełnić czynu zabronionego.
Postanowienie II K 330/24
- Stan sprawy
- Oskarżonej zarzucono, że podczas manifestacji przed ambasadą publicznie odczytała treść pochwalającą zabójstwo popełnione wiele lat wcześniej. Z ustaleń sądu wynikało, że wystąpienie nastąpiło w obecności niewielkiej liczby osób, ściśle związanych z działalnością polityczną oskarżonej i podzielających jej poglądy. Materiał wskazywał, że przekaz nie był skierowany do przypadkowych odbiorców, a późniejsza publikacja nagrania w portalu internetowym nie miała znaczenia dla oceny samego czynu.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał, że czyn objęty aktem oskarżenia nie stanowi przestępstwa z art. 255 § 3 k.k., lecz wykroczenie z art. 52 § 3 k.w., a następnie umorzył postępowanie z powodu przedawnienia orzekania. Kosztami obciążono Skarb Państwa.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że o odróżnieniu wykroczenia od przestępstwa decydują zasięg lub skutki czynu. W tej sprawie zasięg i skutki nie były znaczne, ponieważ wypowiedź trafiła do niewielkiego, zamkniętego kręgu osób i nie wykazano poważnego oddziaływania na odbiorców. Po zmianie kwalifikacji na wykroczenie zastosowano przepisy o przedawnieniu wykroczeń i stwierdzono, że upłynął już maksymalny termin dopuszczalnego orzekania.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.