Art. 241. k.k. Naruszenie tajemnicy postępowania przygotowawczego lub rozprawy
§ 1. Kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego, zanim zostały ujawnione w postępowaniu sądowym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto rozpowszechnia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności.
§ 3. Karze określonej w § 1 podlega, kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania prowadzonego na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 241 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok IV Pa 79/24
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pracodawca wskazał jako przyczynę jedynie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa i złożenie zawiadomienia. W toku sporu pracodawca twierdził, że nie może ujawnić szczegółów, ponieważ są objęte tajemnicą śledztwa, a ich ujawnienie mogłoby naruszać art. 241 § 1 k.k. Domagał się sięgnięcia przez sąd do akt postępowania przygotowawczego albo zawieszenia sprawy do czasu zakończenia postępowania karnego.
- Rozstrzygnięcie
- Apelacja pracodawcy została oddalona. Utrzymano zasądzenie odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że przyczyna rozwiązania umowy została sformułowana zbyt ogólnie i nie pozwalała pracownikowi ustalić, jakie konkretnie zachowanie mu zarzucono ani ocenić zachowania terminu do zastosowania trybu natychmiastowego. Powoływanie się na tajemnicę postępowania przygotowawczego i art. 241 § 1 k.k. nie usunęło tej wady, ponieważ obowiązek jasnego i konkretnego wskazania przyczyny obciążał pracodawcę już w samym oświadczeniu o rozwiązaniu umowy. Materiał nie pozwala stwierdzić, aby sąd dokonywał wykładni art. 241 k.k.; przepis pojawił się jako argument strony pozwanej.
Wyrok I ACa 1720/17
- Stan sprawy
- Powód żądał ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia, twierdząc, że prokurator w wypowiedziach dla mediów przekazał informacje ze śledztwa w sposób sugerujący jego sprawstwo i nietrzeźwe kierowanie pojazdem. Według powoda medialne przekazy oparte na wypowiedziach prokuratury doprowadziły do naruszenia jego dobrego imienia i zasady domniemania niewinności.
- Rozstrzygnięcie
- Apelacja powoda została oddalona. Utrzymano oddalenie powództwa.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że wypowiedzi prokuratora mieściły się w granicach dopuszczalnego informowania o postępowaniu karnym i nie zawierały bezprawnych ocen wykraczających poza przekazywanie informacji. W przytoczonym materiale sąd odwoływał się do reguł udzielania informacji z postępowania przygotowawczego oraz potrzeby wyważenia dobra postępowania i interesów jego uczestników z prawem społeczeństwa do informacji. Tekst nie zawiera jednak wyraźnego rozstrzygnięcia o naruszeniu art. 241 k.k. ani samodzielnej wykładni tego przepisu; sprawa dotyczyła przede wszystkim dóbr osobistych.
Wyrok I ACa 112/17
- Stan sprawy
- Powód domagał się przeprosin i zadośćuczynienia za opublikowanie na portalu ministerstwa jego danych jako świadka w postępowaniu karnym. Spór dotyczył tego, czy ujawnienie danych świadka było bezprawne, w tym czy portal należy traktować jak prasę i czy zakaz publikacji danych świadka znajdował zastosowanie.
- Rozstrzygnięcie
- Apelacja powoda została oddalona. Ostatecznie utrzymano oddalenie powództwa o ochronę dóbr osobistych.
- Uzasadnienie
- W uzasadnieniu szeroko przywołano stanowisko, że samowolne naruszenie zakazu publikacji danych świadka przewidzianego w prawie prasowym może być bezprawne i może narażać sprawcę na odpowiedzialność karną z art. 241 § 1 k.k. Jednocześnie sąd badał, czy portal ministerstwa był prasą i czy zakaz z prawa prasowego w ogóle miał zastosowanie. Ostatecznie uznano, że naruszenie dobra osobistego w postaci autonomii informacyjnej nie miało cechy bezprawności, ponieważ ujawnienie danych nastąpiło w ramach ważnego interesu społecznego i debaty publicznej o sprawie budzącej szczególne zainteresowanie. Art. 241 § 1 k.k. został więc wskazany jako możliwa konsekwencja naruszenia zakazu publikacji, ale nie stanowił podstawy przypisania odpowiedzialności w tej sprawie.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.