Art. 211. k.k. Uprowadzenie małoletniego lub osoby nieporadnej
Kto, wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej lat 15 albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 211 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKo 29/24
- Stan sprawy
- Skazana była wcześniej prawomocnie uznana za winną czynu z art. 211 k.k. polegającego na zabraniu córki z Irlandii do Polski i przetrzymywaniu jej w Polsce wbrew woli ojca oraz wbrew zagranicznym i krajowym orzeczeniom wskazywanym w opisie czynu. We wniosku o wznowienie powołano nowe orzeczenia polskich sądów stwierdzające, że zagraniczne rozstrzygnięcie ustanawiające ojca wyłącznym opiekunem dziecka nie podlega uznaniu w Polsce. Z materiału wynikało więc, że na terytorium Polski matka nie była pozbawiona, ograniczona ani zawieszona we władzy rodzicielskiej.
- Rozstrzygnięcie
- Wznowiono postępowanie, uchylono wcześniejsze wyroki skazujące i uniewinniono oskarżoną od zarzutu z art. 211 k.k. Uchyleniu uległy także rozstrzygnięcia akcesoryjne, w tym nawiązka i koszty zasądzone na rzecz oskarżyciela posiłkowego.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że ujawniły się nowe fakty i dowody wskazujące, iż czyn nie stanowił przestępstwa. Przyjął utrwalony pogląd, że rodzic może odpowiadać z art. 211 k.k. tylko wtedy, gdy został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo jego władza została ograniczona lub zawieszona w sposób istotny dla pieczy nad dzieckiem. Ponieważ zagraniczne orzeczenie o wyłącznej opiece ojca nie obowiązywało w Polsce, a krajowe rozstrzygnięcia przywołane w sprawie nie pozbawiały matki tak rozumianej władzy rodzicielskiej, brak było bezprawności jej działania na gruncie art. 211 k.k.
Uzasadnienie II K 96/15
- Stan sprawy
- Udostępniony fragment dotyczy rozbudowanych ustaleń faktycznych w sprawie o przestępstwa seksualne popełniane przez drużynowego harcerskiego wobec małoletnich dziewcząt. Opisano działalność oskarżonego jako wychowawcy oraz zachowania na szkodę jednej z pokrzywdzonych, w tym kontakty seksualne i wykorzystywanie zależności. Z przekazanego tekstu nie wynika, aby sprawa dotyczyła art. 211 k.k. ani nie da się ustalić rozstrzygnięcia odnoszącego się do uprowadzenia lub zatrzymania małoletniego.
- Rozstrzygnięcie
- Na podstawie przekazanego fragmentu nie da się ustalić rozstrzygnięcia w zakresie art. 211 k.k. Materiał nie zawiera takiej sprawy.
- Uzasadnienie
- Źródło nie dotyczy w ujawnionej części uprowadzenia lub zatrzymania małoletniego albo osoby nieporadnej. Brak w nim podstaw do przypisania związku z art. 211 k.k., więc nie można rzetelnie streścić orzeczenia pod tym kątem bez dopowiadania faktów.
Wyrok II K 219/15
- Stan sprawy
- Matka po rozpadzie związku wyjechała z synem za granicę i pozostawiła go tam na stałe. Następnie zapadło prawomocne zabezpieczenie, na mocy którego wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono ojcu, a władzę matki ograniczono do ogólnego wglądu i współdecydowania w istotnych sprawach dziecka. Mimo żądania ojca matka nie przywiozła dziecka do Polski. Sąd ustalił jednak, że realna możliwość wydania dziecka powstała dopiero po uzyskaniu przez dziecko dokumentu tożsamości, dlatego przypisał jej zatrzymanie małoletniego za oznaczony, krótszy okres pobytu za granicą.
- Rozstrzygnięcie
- Oskarżoną uznano za winną występku z art. 211 k.k. i wymierzono jej karę grzywny. Sąd zmodyfikował opis czynu, ograniczając okres odpowiedzialności do czasu od uzyskania przez dziecko dokumentu umożliwiającego podróż do daty wskazanej w wyroku.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że dobro chronione przez art. 211 k.k. stanowi legalna opieka i nadzór nad małoletnim. Po prawomocnym zabezpieczeniu ojciec był osobą powołaną do opieki, a ograniczenie władzy rodzicielskiej matki było wystarczające do przypisania jej bycia podmiotem tego przestępstwa. Zatrzymanie polegało na niewydaniu dziecka osobie uprawnionej i pozbawieniu jej możliwości wykonywania pieczy. Jednocześnie sąd uwzględnił, że wcześniej brak dokumentów uniemożliwiał legalne przewiezienie dziecka, dlatego zawęził okres czynu. Przy wymiarze kary uwzględniono, że dziecko było prawidłowo utrzymywane przez matkę i dobrze funkcjonowało w miejscu pobytu, co obniżało społeczną szkodliwość, ale nie usuwało odpowiedzialności karnej.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.