Osoba powołana

„Osoba powołana” to określenie osoby, której właściwy organ lub uprawniony podmiot powierzył określoną funkcję, zadanie albo obowiązek, albo wezwał ją do stawienia się w celu wykonania obowiązku wynikającego z prawa. Termin ten nie stanowi jednej, odrębnej instytucji prawnej i nie ma uniwersalnej definicji. Jego znaczenie zależy od przepisu, w którym został użyty.

Powołanie może nastąpić w drodze decyzji, zarządzenia, postanowienia, aktu organizacyjnego albo innej czynności przewidzianej w przepisach. Może mieć charakter służbowy, publiczny, procesowy lub organizacyjny. Osoba powołana może zostać zobowiązana do wykonywania określonych czynności, udziału w pracach organu albo stawienia się w wyznaczonym miejscu i czasie. Z powołaniem mogą wiązać się także uprawnienia, takie jak wynagrodzenie, zwrot kosztów podróży lub prawo do dni wolnych od pracy.

Najczęstsze znaczenia terminu:

• osoba powołana do pełnienia funkcji lub udziału w składzie określonego organu, komisji albo inspekcji, na przykład w związku z organizacją wyborów;
• osoba powołana przez sąd, prokuratora lub komornika do wykonania określonego zadania albo podjęcia czynności w postępowaniu;
• osoba powołana do odbycia obowiązkowej służby wojskowej, która ma obowiązek stawić się w określonym terminie i miejscu;
• osoba wyznaczona do reprezentowania podmiotu albo wykonywania czynności w jego imieniu, jeżeli przepisy przewidują takie umocowanie.

W niektórych regulacjach powołanie ma charakter bezpośrednio zobowiązujący. Niestawienie się bez uzasadnionej przyczyny może prowadzić do zastosowania środków przewidzianych w ustawie, w tym do przymusowego doprowadzenia. W innych przypadkach skutkiem powołania jest uzyskanie kompetencji do działania, na przykład udziału w komisji, inspekcji lub postępowaniu. Osoba powołana może też podlegać szczególnym wymogom dotyczącym bezstronności, kwalifikacji, odpowiedzialności albo prawidłowego wykonywania powierzonych obowiązków. W praktyce zawsze należy ustalić, jaki organ dokonał powołania, jaki jest jego zakres oraz jakie konsekwencje przepisy wiążą z przyjęciem funkcji lub niestawiennictwem.