Art. 192. k.k. Zabieg leczniczy bez wymaganej zgody

Orzecznictwo

Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 192 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.

1. Wyrok I C 1625/22

   1 lutego 2024

   Stan sprawy

   Powódka dochodziła zadośćuczynienia za twierdzone usunięcie macicy i jajników bez jej wiedzy i zgody podczas hospitalizacji ginekologicznej. Z dokumentacji wynikało, że przy przyjęciu podpisała zgody na leczenie szpitalne, zabieg operacyjny i znieczulenie, w tym zgodę na dodatkowe zabiegi niezbędne podczas zabiegu podstawowego. W postępowaniu przygotowawczym lekarze wskazywali, że była informowana o planowanym zabiegu, a opinia sądowo-lekarska oceniła zastosowane leczenie jako prawidłowe, choć zaznaczyła, że formularz zgody nie precyzował dokładnie rodzaju zabiegu.

   Rozstrzygnięcie

   Powództwo oddalono.

   Uzasadnienie

   Sąd uznał przede wszystkim zarzut przedawnienia roszczenia. Dla dłuższego terminu konieczne byłoby ustalenie, że szkoda wynikała ze zbrodni lub występku, czego nie wykazano. Analizując art. 192 k.k., sąd przyjął, że nie udowodniono wykonania zabiegu bez zgody pacjentki ani umyślności po stronie lekarza. Mimo nieprecyzyjnego formularza istniała podpisana zgoda, a z materiału wynikało, że pacjentka była informowana o zabiegu. Sąd wskazał też, że brak zachowania pełnej pisemnej formy przy rzeczywiście udzielonej zgodzie nie oznacza automatycznie działania „bez zgody” w rozumieniu art. 192 k.k. Powódka nie przedstawiła dowodów pozwalających przyjąć odmienny stan rzeczy.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

2. Wyrok II AKa 270/23

   5 października 2023

   Stan sprawy

   Sprawa dotyczyła lekarza oskarżonego o wykonanie zabiegu mimo braku skutecznej zgody pacjentki, która starała się o potomstwo i miała wyraźnie akcentować wolę zachowania macicy. W formularzu zgody, podpisanym przy przyjęciu jeszcze przed konsultacją przedoperacyjną, pacjentka dopisała, że nie wyraża zgody na rozszerzenie zabiegu. Następnie podczas operacji usunięto jej macicę. Sąd odwoławczy przyjął, że materiał dowodowy wskazuje na warunkową zgodę pacjentki na zabieg, z wyłączeniem usunięcia macicy.

   Rozstrzygnięcie

   Uchylono wyrok uniewinniający i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

   Uzasadnienie

   Sąd apelacyjny uznał zarzuty prokuratora za zasadne. Podkreślił, że legalność interwencji medycznej zależy od świadomej zgody, poprzedzonej rzetelną informacją. Podpisanie pustego lub niewypełnionego formularza przed rozmową z lekarzem nie daje świadomej pisemnej zgody. Dopisek pacjentki ograniczający zakres zgody był wyraźny i, zdaniem sądu, lekarz musiał go zauważyć. Z ustaleń wynikało, że pacjentka nie zgadzała się na usunięcie macicy, a jej stanowisko było spójne z celem leczenia związanym z planami macierzyńskimi. W tych realiach przyjęcie, że oskarżony dysponował pełną zgodą, było błędne. Sąd wskazał, że już samo zachowanie wyczerpujące znamiona art. 192 § 1 k.k. mogło uzasadniać skazanie, lecz z uwagi na zakaz skazania po uniewinnieniu w drugiej instancji konieczne było uchylenie wyroku i przekazanie sprawy.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

3. Wyrok I ACa 608/17

   3 listopada 2017

   Stan sprawy

   Powódka dochodziła roszczeń po operacji ginekologicznej, twierdząc między innymi, że usunięto jej trzon macicy bez wymaganej zgody. Z ustaleń wynikało, że przed planowym zabiegiem była wielokrotnie konsultowana, podpisywała formularz zgody na leczenie operacyjne, a lekarze informowali ją o rozpoznaniu, ryzyku onkologicznym, możliwym zakresie zabiegu oraz alternatywie w postaci obserwacji. Dokument formularza nie zawierał informacji o możliwości usunięcia trzonu macicy, jednak według ustaleń zakres ten został jej objaśniony ustnie i zobrazowany rysunkiem.

   Rozstrzygnięcie

   Apelację oddalono, a wcześniejsze oddalenie powództwa utrzymano w mocy.

   Uzasadnienie

   Sąd podzielił ustalenia, że zabieg był medycznie uzasadniony i przeprowadzony zgodnie z aktualną wiedzą. W zakresie zgody uznał za uchybienie brak wpisania do formularza możliwości usunięcia trzonu macicy, ale ocenił, że nie przesądza to o braku zgody, ponieważ pozwany wykazał udzielenie powódce pełnej informacji o możliwych wariantach zabiegu. Oparł się przy tym na zeznaniach personelu, dokumentacji z dodatkowymi zapisami i rysunkiem obrazującym zakres operacji. Sąd wskazał też, że postępowanie karne dotyczące między innymi art. 192 § 1 k.k. zostało umorzone. W konsekwencji nie stwierdzono naruszenia praw pacjenta ani podstaw odpowiedzialności odszkodowawczej.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

Zobacz wszystkie wyniki

Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.