Przejdź do treści

Art. 187. k.k. Niszczenie lub uszkadzanie chronionych terenów lub obiektów

§ 1. Kto niszczy, poważnie uszkadza lub istotnie zmniejsza wartość przyrodniczą prawnie chronionego terenu lub obiektu, powodując istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Orzecznictwo

Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 187 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.

  1. Uzasadnienie II K 693/24

    Stan sprawy
    Ustalono, że oskarżony, prowadzący działalność polegającą m.in. na wycince drzew, przyjął zlecenie wycinki na prywatnej działce. Na miejscu wskazano mu drzewa do usunięcia, w tym drzewo oznaczone tabliczką „pomnik przyrody”. Oskarżony polecił pracownikowi wycinkę tego drzewa i współuczestniczył w pracach technicznych. Ścięte drzewo było pomnikiem przyrody objętym ochroną, a wymagane zezwolenie właściwego organu na jego wycinkę nie zostało wydane. Sąd przyjął, że doszło do zniszczenia prawnie chronionego obiektu i spowodowania istotnej szkody.
    Rozstrzygnięcie
    Sąd uznał, że oskarżony wypełnił znamiona czynu z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 187 § 1 i 2 k.k., ale przyjął nieumyślność działania i warunkowo umorzył postępowanie. Z udostępnionego fragmentu nie wynika pełna treść wszystkich warunków tego rozstrzygnięcia.
    Uzasadnienie
    Sąd dał wiarę wyjaśnieniom, że oskarżony działał na zlecenie osoby trzeciej, która zapewniała o posiadaniu zezwoleń. Jednocześnie uznał, że jako profesjonalista od wycinki drzew powinien był dokładnie zweryfikować dokumenty, zwłaszcza że widział oznaczenie pomnika przyrody. Zaniechanie sprawdzenia zezwoleń zostało ocenione jako naruszenie wymaganych reguł ostrożności, pozostające w związku przyczynowym z wycięciem chronionego drzewa. Sąd odrzucił wersję umyślnego działania, przyjmując lekkomyślność i niedbalstwo.

    Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

  2. Uzasadnienie IV Ka 149/22

    Stan sprawy
    Sprawa dotyczyła skazania za wieloczynowe naruszenia przeciwko środowisku, obejmujące także art. 187 § 1 k.k. Oskarżony przez dłuższy czas prowadził przy linii brzegowej zbiornika prace ziemne, wycinał drzewa i krzewy, przekształcał linię brzegową oraz wykonywał obiekty infrastruktury rekreacyjnej, ingerując w obszar chroniony. W postępowaniu odwoławczym uwzględniono także decyzje organu ochrony środowiska, z których wynikało, że działania te nie spowodowały znaczącego negatywnego wpływu na stan ochrony wskazanych gatunków i siedlisk w rozumieniu postępowań administracyjnych.
    Rozstrzygnięcie
    Sąd odwoławczy utrzymał w mocy ustalenia co do sprawstwa, winy i stopnia społecznej szkodliwości czynu, a zmienił wyrok przez podwyższenie grzywny do 300 stawek dziennych po 10 zł oraz uzupełnienie podstawy prawnej o przepis intertemporalny. Wniosek obrony o uniewinnienie albo umorzenie został oddalony.
    Uzasadnienie
    Sąd uznał, że zachowanie oskarżonego nie miało znikomej społecznej szkodliwości, ponieważ obejmowało długotrwałe i umyślne naruszanie kilku przepisów chroniących środowisko, w tym dobra przyrodnicze obszaru chronionego. Podkreślono rozmiar ingerencji w linię brzegową, roślinność i krajobraz oraz lekceważący stosunek do wymogów prawnych. Za istotny uznano także motyw gospodarczy związany z rozwijaniem działalności rekreacyjnej. Jednocześnie sąd przyjął, że decyzja administracyjna wykluczająca znaczący negatywny wpływ na określone gatunki i siedliska nie usuwa odpowiedzialności karnej, lecz wpływa na ocenę stopnia społecznej szkodliwości i wymiar kary, dlatego ograniczono się do zaostrzenia grzywny, a nie wymierzenia kary pozbawienia wolności.

    Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

  3. Wyrok II K 813/13

    Stan sprawy
    Oskarżonemu zarzucono, że jako pełnomocnik właścicielki nieruchomości, upoważniony do prowadzenia gospodarki leśnej, doprowadził do całkowitego zrębu lasu na powierzchni około 9 ha na terenie objętym ochroną, czym miał zniszczyć ekosystem leśny i spowodować istotną szkodę. Ustalono, że właścicielka uzyskała dokument dotyczący trzebieży, oskarżony zawarł umowę z podmiotem wykonującym wycinkę i że prace były prowadzone niezgodnie z instrukcją. Ustalono też, że później wydano decyzję zezwalającą na usunięcie części drzew. Z materiału wynikało jednak wiele niejasności co do rzeczywistego stanu lasu, zakresu legalnej wycinki i rzeczywistego sprawstwa całego wyrębu.
    Rozstrzygnięcie
    Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzutu z art. 187 § 1 k.k.
    Uzasadnienie
    Sąd uznał, że nie usunięto istotnych wątpliwości co do spełnienia znamienia istotnej szkody. Krytycznie oceniono opinię biegłego jako zbyt ogólną i opartą na niepewnym odtworzeniu stanu już wyciętego lasu, bez dostatecznej analizy poszczególnych pni, wieku i kondycji drzew. Wskazano, że bez pewnego ustalenia, jaki był rzeczywisty skład i wartość przyrodnicza drzewostanu, nie można jednoznacznie przyjąć wystąpienia istotnej szkody. Dodatkowo sąd podniósł wątpliwości, czy wykonawca wycinki nie przekroczył zakresu zlecenia, czy część wyrębu nie została dokonana przez osoby trzecie oraz jaki wpływ na ocenę bezprawności i rozmiaru szkody miała decyzja zezwalająca na usunięcie części drzew. Niewyjaśnione wątpliwości rozstrzygnięto na korzyść oskarżonego.

    Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

Zobacz wszystkie wyniki

Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zmniejszenie wartości
istotna szkoda
kara grzywnyograniczenie wolnościpozbawienie wolności
działanie nieumyślne