Art. 187. k.k. Niszczenie lub uszkadzanie chronionych terenów lub obiektów

§ 1. Kto niszczy, poważnie uszkadza lub istotnie zmniejsza wartość przyrodniczą prawnie chronionego terenu lub obiektu, powodując istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Komentarz do Art. 187. kk

Art. 187 Kodeksu karnego jest przepisem mającym na celu ochronę środowiska naturalnego, w szczególności terenów i obiektów prawnie chronionych. Przepis ten penalizuje działania, które prowadzą do niszczenia, poważnego uszkadzania lub istotnego zmniejszenia wartości przyrodniczej takich terenów lub obiektów, jeżeli powodują one istotną szkodę.

Analiza przepisu:

Przedmiot ochrony:
- Przedmiotem ochrony są tereny i obiekty prawnie chronione. Może to obejmować parki narodowe, rezerwaty przyrody, pomniki przyrody, obszary Natura 2000 oraz inne formy ochrony przyrody przewidziane w polskim prawodawstwie.
Zachowanie sprawcy:
- Przepis penalizuje trzy rodzaje zachowań: niszczenie, poważne uszkadzanie oraz istotne zmniejszanie wartości przyrodniczej.
- Niszczenie oznacza całkowite unicestwienie chronionego terenu lub obiektu.
- Poważne uszkadzanie odnosi się do działań, które znacząco obniżają wartość przyrodniczą, ale nie prowadzą do całkowitego zniszczenia.
- Istotne zmniejszanie wartości przyrodniczej może obejmować działania, które obniżają walory estetyczne, ekologiczne lub naukowe chronionego terenu lub obiektu.
Skutek działania:
- Działanie sprawcy musi powodować istotną szkodę. Oznacza to, że nie każde naruszenie będzie penalizowane, a jedynie takie, które ma poważne konsekwencje dla chronionego terenu lub obiektu.
Forma winy:
- Przepis przewiduje odpowiedzialność zarówno za działanie umyślne, jak i nieumyślne.
- W przypadku działania umyślnego, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
- W przypadku działania nieumyślnego, sprawca podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Komentarz:

Art. 187 Kodeksu karnego odgrywa kluczową rolę w ochronie środowiska naturalnego, szczególnie w kontekście terenów i obiektów prawnie chronionych. Przepis ten ma na celu zapobieganie działaniom, które mogą prowadzić do degradacji cennych przyrodniczo obszarów.

Warto zwrócić uwagę, że przepis ten wymaga, aby szkoda była istotna, co oznacza, że drobne naruszenia, które nie mają poważnych konsekwencji, nie będą penalizowane na podstawie tego artykułu. Jest to istotne z punktu widzenia proporcjonalności karania i unikania nadmiernej penalizacji drobnych wykroczeń.

Również istotne jest rozróżnienie między działaniem umyślnym a nieumyślnym. W przypadku działania umyślnego, ustawodawca przewiduje surowsze sankcje, co jest zrozumiałe, biorąc pod uwagę większy stopień zawinienia sprawcy. Działanie nieumyślne jest traktowane łagodniej, co odzwierciedla mniejszy stopień winy.

W praktyce stosowanie tego przepisu może napotykać na trudności związane z oceną, czy dana szkoda jest istotna oraz czy działanie sprawcy było umyślne czy nieumyślne. W takich przypadkach kluczową rolę będą odgrywać opinie biegłych z zakresu ochrony środowiska oraz analiza okoliczności konkretnej sprawy.

Podsumowując, art. 187 Kodeksu karnego jest ważnym narzędziem w ochronie przyrody, które pozwala na penalizację poważnych naruszeń, jednocześnie zapewniając odpowiednią proporcjonalność kar w zależności od stopnia winy sprawcy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 17.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

niszczenie przyrody

uszkodzenie terenu

zmniejszenie wartości

istotna szkoda

kara grzywny

ograniczenie wolności

pozbawienie wolności

działanie nieumyślne

Art. 186.Art. 188.