Art. 173. k.k. Spowodowanie katastrofy w komunikacji
§ 1. Kto sprowadza katastrofę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającą życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.
§ 4. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 2 jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 173 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Uzasadnienie II AKa 56/20
- Stan sprawy
- Kierujący samochodem osobowym na autostradzie zasnął za kierownicą, niekontrolowanie zjechał z pasa, po nagłym przebudzeniu gwałtownie skręcił, utracił panowanie nad pojazdem, uderzył w barierę, a następnie doprowadził do zderzenia z innym autem i kolejnych kolizji z udziałem następnych pojazdów. W zdarzeniu uczestniczyło łącznie wiele osób. Z materiału wynika, że dwie śmierci nastąpiły przy współwystępowaniu szczególnych okoliczności po stronie jednego z później uczestniczących pojazdów, w tym braku pasów bezpieczeństwa i niezabezpieczonego ładunku.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd zmienił wyrok i uznał oskarżonego za winnego nieumyślnego sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym z art. 174 § 2 k.k., a nie spowodowania katastrofy z art. 173 k.k. Wymierzył karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na 2 lata; w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy.
- Uzasadnienie
- Sąd odwoławczy uznał, że zdarzenie miało cechy nagłego i jednolitego karambolu, ale brak było podstaw do przypisania oskarżonemu skutku w postaci śmierci dwóch osób jako typowego i obiektywnie przypisywalnego następstwa jego zachowania. Decydujące znaczenie miały ustalenia, że śmierć tych osób pozostawała w istotnym związku z ich własnymi nieprawidłowościami, które nie były typowym, przewidywalnym rozwinięciem sytuacji wywołanej przez oskarżonego. Skoro poza tym nie wystąpił wymagany realny skutek w postaci śmierci lub obrażeń ciała kilku osób ani szkody w mieniu o wymaganej skali, nie można było przyjąć katastrofy z art. 173 k.k. Jednocześnie skala zagrożenia dla wielu uczestników ruchu uzasadniała przyjęcie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy z art. 174 § 2 k.k.
Uzasadnienie X C 2785/18
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie po śmierci pasażera, który zginął po wywróceniu się samochodu. W postępowaniu karnym kierowca tego auta został prawomocnie uniewinniony, ponieważ sąd karny przyjął, że do wypadku bardzo prawdopodobnie doprowadziło nieprawidłowe zachowanie nieustalonego pojazdu. W postępowaniu cywilnym ustalono, że kierowca podjął prawidłowe manewry obronne, natomiast zmarły siedzący z tyłu nie miał zapiętych pasów bezpieczeństwa i wypadł z pojazdu, doznając śmiertelnych obrażeń.
- Rozstrzygnięcie
- Z udostępnionego fragmentu nie wynika pełna końcowa sentencja rozstrzygnięcia. Z tekstu wynika jedynie, że sąd uznał powództwo za zasadne tylko częściowo.
- Uzasadnienie
- To nie jest orzeczenie z art. 173 k.k., lecz sprawa cywilna wykorzystująca ustalenia dotyczące wypadku drogowego. Z punktu widzenia kwalifikacji karnej sąd cywilny odnotował prawomocne uniewinnienie kierowcy od czynu z art. 177 § 2 k.k. oraz ustalenie, że bezpośrednią przyczyną wypadku było nieprawidłowe zachowanie nieustalonego kierowcy, a rozmiar skutku śmiertelnego pozostawał w ścisłym związku z niezapięciem pasów przez zmarłego. W udostępnionym materiale brak rozważań odnoszących się do art. 173 k.k.
Wyrok II K 312/19
- Stan sprawy
- Kierujący samochodem osobowym na drodze publicznej podjął manewr wyprzedzania bez upewnienia się, że może go bezpiecznie wykonać, wjeżdżając bezpośrednio przed nadjeżdżający z przeciwka pojazd oraz wobec innych aut jadących przed nim. Doprowadził do zderzenia kilku pojazdów, po czym jeden z nich uderzył w drzewo i przewrócił się. Wiele osób zostało narażonych na niebezpieczeństwo, a kilka doznało obrażeń, w tym dwie osoby obrażeń naruszających czynności narządów ciała na okres powyżej siedmiu dni.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego nieumyślnego spowodowania katastrofy w ruchu lądowym z art. 173 § 2 k.k. i wymierzył mu 8 miesięcy pozbawienia wolności. Wykonanie kary warunkowo zawieszono na 3 lata próby, orzeczono grzywnę, dozór kuratora oraz nawiązki na rzecz pokrzywdzonych.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że oskarżony nieumyślnie naruszył podstawowe zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego przy wyprzedzaniu i swoim zachowaniem stworzył zdarzenie o skali zagrażającej życiu i zdrowiu wielu osób. O winie przesądzał przebieg manewru oraz rozmiar i następstwa wielopojazdowego zderzenia. Przy wymiarze kary sąd uwzględnił wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu i rozmiar wyrządzonej szkody, a łagodząco potraktował młody wiek, nieumyślność oraz ustabilizowaną sytuację życiową oskarżonego.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.