Art. 135. k.k. Czynna napaść lub znieważenie prezydenta RP
§ 1. Kto dopuszcza się czynnej napaści na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Kto publicznie znieważa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 135 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok III K 528/24
- Stan sprawy
- Oskarżony podczas publicznie dostępnych kazań publikowanych w Internecie dwukrotnie użył wobec Prezydenta RP słów powszechnie uznanych za obelżywe. W jednym z wystąpień zwrócił się do Prezydenta obraźliwymi określeniami w kontekście krytyki finansowania in vitro. W innym wystąpieniu nazwał Prezydenta oraz Prezesa Rady Ministrów „szumowinami”, a Marszałka Sejmu „chłystkiem”. Materiał nie potwierdził, by użyto słowa wskazanego w akcie oskarżenia jako „głupka”; z nagrania wynika użycie słowa „bubku”.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd uznał oskarżonego za winnego dwóch czynów, przyjmując ciąg przestępstw obejmujący publiczne znieważenie Prezydenta RP, a w jednym czynie także znieważenie innych konstytucyjnych organów. Wymierzono jedną karę 2 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata próby, dozorem kuratora i obowiązkiem informowania kuratora o przebiegu próby.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że wypowiedzi miały charakter publiczny, ponieważ były publikowane na ogólnodostępnych kanałach internetowych i mogły dotrzeć do nieokreślonego kręgu odbiorców. Użyte słowa zostały ocenione jako obraźliwe, pogardliwe i poniżające, a nie jako dopuszczalna krytyka polityczna. Sąd podkreślił, że ochrona wolności słowa nie obejmuje formy wypowiedzi polegającej na zniewadze; penalizowana jest obraźliwa forma, nie sama krytyczna treść. Odrzucono linię obrony, że słowa miały wyłącznie znaczenie ocenne lub publicystyczne.
Wyrok II AKa 110/22
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła internetowego wpisu w mediach społecznościowych, w którym wobec Prezydenta RP użyto obraźliwego słowa „debil”. Wpis był reakcją na publiczną wypowiedź Prezydenta i stanowił szerszą wypowiedź krytyczną dotyczącą sprawy publicznej. Z materiału wynikało, że oskarżony twierdził, iż jego celem była polemika z wypowiedzią Prezydenta, a nie samo obrażenie go.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Oznaczało to pozostawienie w mocy umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że zarzuty apelacji prokuratora były niezasadne. Podzielił ocenę, że obraźliwe słowo miało w całej wypowiedzi charakter marginalny i nie może być oceniane w oderwaniu od jej całości oraz kontekstu publicznej debaty. Za istotne uznano brak bezpośredniej intencji znieważenia, krytyczny cel wypowiedzi oraz to, że ocenie karnoprawnej podlega całość wypowiedzi, a nie samo wyizolowane słowo. Sąd zaakcentował szersze granice dopuszczalnej krytyki wobec polityków i znaczenie wolności wypowiedzi, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że nie pochwala brutalizacji języka debaty.
Uzasadnienie II AKa 171/21
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła zachowania oskarżonej podczas wiecu wyborczego w trakcie kampanii prezydenckiej. Publicznie użyła wobec urzędującego Prezydenta wulgarnego hasła zaczynającego się od słów „J...ć …...”. Z uzasadnienia wynika, że chodziło o manifestację sprzeciwu wobec prezydentury i dezaprobatę wobec kandydata, a wypowiedź miała charakter jednorazowy i spontaniczny. Materiał nie pozwala ustalić pełnego brzmienia słowa lub frazy, ponieważ nie zostały one wprost przytoczone w uzasadnieniu.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżoną od zarzucanego czynu.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że w realiach sprawy zachowanie nie wypełniło znamion przestępstwa z art. 135 § 2 k.k. Podkreślił konieczność oceny zniewagi z uwzględnieniem kontekstu sytuacyjnego, społecznego odbioru i zamiaru sprawcy. Uznano, że oskarżona nie działała z intencją znieważenia, lecz wyrażała polityczny sprzeciw podczas wiecu wyborczego. Wypowiedź, choć wulgarna i nieaprobowana przez sąd, została oceniona jako dozwolony przejaw krytyki politycznej, który nie osiągnął stopnia pogardy koniecznego do przyjęcia zniewagi i nie godził w funkcjonowanie organu państwa.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.