Art. 133. k.k. Znieważenie narodu lub państwa polskiego

Orzecznictwo

Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 133 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.

1. Wyrok II AKa 200/18

   20 września 2018

   Stan sprawy

   Sprawa dotyczyła plakatu promującego trasę koncertową zespołu muzycznego, w którym dostrzegano nawiązania do polskiego godła i symboliki państwowej. Oskarżonym zarzucono publiczne znieważenie godła oraz pomocnictwo do tego czynu. Zgromadzony materiał obejmował wyjaśnienia oskarżonych, zeznania świadków, wydruki stron internetowych i opinie biegłych z zakresu heraldyki. Sąd odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy był niekompletny, a opinie biegłych niejednoznaczne, niejasne i nieprzydatne do rozstrzygnięcia.

   Rozstrzygnięcie

   Uchylono wyrok sądu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

   Uzasadnienie

   Sąd uznał, że nie da się rzetelnie ocenić zachowania oskarżonych bez uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności bez wyjaśnienia znaczenia użytej symboliki w kontekście działalności artystycznej zespołu. Wskazano, że opinie biegłych nie spełniały wymogów zupełności i jasności. Podkreślono także, że przy zarzucie znieważenia konieczne jest wykazanie zamiaru bezpośredniego, czego dotychczasowy materiał nie pozwalał ustalić. Dodatkowo sąd zakwestionował wykorzystanie materiałów uzyskanych od osób przesłuchiwanych wcześniej jako świadkowie, mimo że istniały podstawy do postawienia im zarzutów. Sąd zaznaczył też, że granic oskarżenia nie wolno rozszerzać z zarzutu znieważenia godła na inny znak państwowy lub symbol jedynie nawiązujący do godła.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

2. Wyrok K 28/13

   21 września 2015

   Stan sprawy

   Sprawa dotyczyła kontroli konstytucyjności przepisu przewidującego odpowiedzialność za demonstracyjne okazywanie w miejscu publicznym lekceważenia Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej lub jej konstytucyjnym organom. Wnioskodawca twierdził, że przepis nadmiernie ogranicza wolność słowa, posługuje się pojęciem ocennym i może zacierać granice między dozwoloną krytyką, wykroczeniem i przestępstwem znieważenia.

   Rozstrzygnięcie

   Uznano, że zakwestionowany przepis jest zgodny z Konstytucją i z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

   Uzasadnienie

   Trybunał przyjął, że przepis ingeruje w wolność wypowiedzi, ale ingerencja ta jest ustawowa, służy ochronie porządku publicznego i jest proporcjonalna. Podkreślono, że demonstracyjne okazywanie lekceważenia nie jest tożsame z dopuszczalną krytyką i nie wnosi wkładu do debaty publicznej, lecz stanowi intencjonalne uzewnętrznienie pogardy wobec szczególnie chronionych wartości. W uzasadnieniu wskazano również, że czyn ten może być popełniony wyłącznie umyślnie, co ogranicza ryzyko nadmiernej represji. Trybunał nie stwierdził, by przepis wywoływał niedopuszczalny efekt mrożący lub był wykorzystywany do tłumienia debaty publicznej.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

3. Uzasadnienie II K 67/15

   21 sierpnia 2015

   Stan sprawy

   Oskarżony zamieszczał na ogólnodostępnym forum internetowym wpisy o tematyce politycznej. W sprawie badano, czy niektóre z nich znieważały Naród Polski lub Rzeczpospolitą Polską. Sąd ustalił, że jeden z wpisów odnosił się do partii politycznej, a nie do Narodu Polskiego ani do państwa. Ustalono też, że oskarżony opublikował wpis zawierający obelżywe określenie pod adresem urzędującego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

   Rozstrzygnięcie

   Oskarżonego uniewinniono od czynu z art. 133 k.k. dotyczącego znieważenia Narodu Polskiego lub Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie uznano go za winnego publicznego znieważenia Prezydenta, po czym postępowanie w tym zakresie warunkowo umorzono na okres próby.

   Uzasadnienie

   Sąd wskazał, że art. 133 k.k. chroni dobre imię i godność Narodu Polskiego oraz Rzeczypospolitej Polskiej, więc zachowanie musi być skierowane właśnie przeciw tym dobrom. Analiza treści wpisów nie pozwalała przyjąć, że oskarżony znieważył Naród lub państwo; krytykował on partię polityczną i osobę pełniącą urząd, a nie wspólnotę obywateli czy Rzeczpospolitą Polską jako państwo. W odniesieniu do drugiego czynu sąd uznał, że użyte słowa były powszechnie obelżywe, miały charakter publiczny i świadczyły o zamiarze bezpośrednim znieważenia Prezydenta. Warunkowe umorzenie uzasadniono niekaralnością oskarżonego, niewielką skalą oddziaływania lokalnego forum oraz oceną, że wina i społeczna szkodliwość tego czynu nie były znaczne.

   Pełna treść orzeczenia i uzasadnienia

Zobacz wszystkie wyniki

Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.