Art. 109. k.k. Zasada narodowości podmiotowej

Ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego, który popełnił przestępstwo za granicą.

Komentarz do Art. 109. kk

Art. 109 Kodeksu karnego stanowi, że ustawę karną polską stosuje się do obywatela polskiego, który popełnił przestępstwo za granicą. Przepis ten jest wyrazem zasady personalności (zasady obywatelstwa), która jest jedną z podstawowych zasad prawa karnego międzynarodowego.

Zasada personalności

Zasada personalności polega na tym, że państwo stosuje swoje prawo karne do swoich obywateli niezależnie od miejsca popełnienia przestępstwa. Oznacza to, że obywatel polski, który popełnił przestępstwo poza granicami Polski, może być ścigany i sądzony zgodnie z polskim prawem karnym.

Uzasadnienie zasady

Zasada ta ma na celu zapewnienie, że obywatele polscy nie unikną odpowiedzialności karnej poprzez popełnienie przestępstwa za granicą. Jest to również wyrazem troski państwa o moralność i porządek prawny wśród swoich obywateli, niezależnie od miejsca ich pobytu.

Zakres stosowania

Art. 109 Kodeksu karnego odnosi się do wszystkich przestępstw popełnionych przez obywateli polskich za granicą, niezależnie od ich charakteru. Nie ma znaczenia, czy przestępstwo jest ścigane z urzędu, czy na wniosek pokrzywdzonego, ani czy jest to przestępstwo pospolite, gospodarcze, czy skarbowe.

Warunki stosowania

Aby zastosować art. 109, muszą być spełnione następujące warunki:

Obywatelstwo polskie sprawcy: Sprawca musi być obywatelem polskim w momencie popełnienia przestępstwa.
Popełnienie przestępstwa za granicą: Przestępstwo musi być popełnione poza terytorium Polski.

Relacja z innymi przepisami

Art. 109 Kodeksu karnego należy rozpatrywać w kontekście innych przepisów dotyczących jurysdykcji karnej, takich jak art. 110 i 111 Kodeksu karnego, które regulują stosowanie polskiego prawa karnego do cudzoziemców oraz przestępstw popełnionych na szkodę Polski lub jej obywateli.

Międzynarodowe aspekty

Stosowanie art. 109 może rodzić pewne problemy międzynarodowe, zwłaszcza w kontekście ekstradycji oraz współpracy międzynarodowej w sprawach karnych. W praktyce, ściganie obywatela polskiego za przestępstwo popełnione za granicą może wymagać współpracy z organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości innych państw.

Podsumowanie

Art. 109 Kodeksu karnego jest kluczowym przepisem, który umożliwia ściganie obywateli polskich za przestępstwa popełnione za granicą. Jest to wyraz zasady personalności, która ma na celu zapewnienie, że obywatele polscy nie unikną odpowiedzialności karnej poprzez popełnienie przestępstwa poza granicami kraju. Przepis ten ma szeroki zakres stosowania i jest istotnym elementem polskiego systemu prawa karnego, zapewniającym integralność i skuteczność ścigania przestępstw.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ustawa karnaobywatel polski

przestępstwo za granicą

prawo karneprawo polskie

Art. 108. kk Art. 110. kk