Art. 889. k.c. Bezpłatne przysporzenia niebędące darowizną

Nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:

1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;

2) gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte.

Komentarz do Art. 889. kc

Art. 889 Kodeksu cywilnego wyłącza pewne bezpłatne przysporzenia spod definicji darowizny. Przepis ten ma na celu precyzyjne określenie, jakie działania nie będą uznawane za darowiznę, mimo że mogą wydawać się podobne do niej na pierwszy rzut oka.

Zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynikające z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu:
- Przykładem może być umowa użyczenia, gdzie jedna strona oddaje drugiej rzecz do bezpłatnego używania. Choć jest to bezpłatne przysporzenie, nie jest to darowizna, ponieważ umowa użyczenia jest uregulowana innymi przepisami Kodeksu cywilnego (art. 710-719).
- Innym przykładem może być umowa dożywocia, gdzie jedna strona przenosi własność nieruchomości na drugą stronę w zamian za dożywotnie utrzymanie. Choć przeniesienie własności jest bezpłatne, nie jest to darowizna, ponieważ umowa dożywocia jest regulowana innymi przepisami (art. 908-916).
Zrzeczenie się prawa, którego jeszcze nie nabyto, albo które nabyto w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte:
- Przykładem może być zrzeczenie się dziedziczenia. Osoba, która zrzeka się dziedziczenia przed otwarciem spadku, nie czyni darowizny, ponieważ jeszcze nie nabyła prawa do spadku.
- Innym przykładem może być zrzeczenie się roszczenia, które jeszcze nie powstało. Jeśli ktoś zrzeka się prawa do przyszłego roszczenia, które mogłoby powstać w wyniku określonego zdarzenia, nie jest to darowizna, ponieważ prawo to jeszcze nie istnieje.

Komentarz do art. 889 Kodeksu cywilnego podkreśla, że nie każde bezpłatne przysporzenie jest darowizną. Przepis ten ma na celu wyłączenie pewnych sytuacji, które mogłyby być mylnie uznane za darowizny, ale w rzeczywistości są regulowane innymi przepisami lub dotyczą praw, które jeszcze nie istnieją lub są uważane za nienabyte w przypadku zrzeczenia się. Dzięki temu przepisowi, prawo cywilne zachowuje klarowność i precyzję w definiowaniu różnych rodzajów umów i przysporzeń.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

bezpłatne przysporzenie

świadczenie zobowiązania

zrzeczenie prawa

Art. 888. kc Art. 890. kc