Art. 721. k.c. Odstąpienie od umowy przez dającego pożyczkę

Dający pożyczkę może odstąpić od umowy i odmówić wydania przedmiotu pożyczki, jeżeli zwrot pożyczki jest wątpliwy z powodu złego stanu majątkowego drugiej strony. Uprawnienie to nie przysługuje dającemu pożyczkę, jeżeli w chwili zawarcia umowy o złym stanie majątkowym drugiej strony wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć.

Komentarz do Art. 721. kc

Art. 721 Kodeksu cywilnego stanowi istotne narzędzie ochrony interesów dającego pożyczkę, umożliwiając mu odstąpienie od umowy pożyczki i odmowę wydania przedmiotu pożyczki w sytuacji, gdy zwrot pożyczki staje się wątpliwy z powodu złego stanu majątkowego biorącego pożyczkę. Przepis ten ma na celu zabezpieczenie dającego pożyczkę przed ryzykiem niewypłacalności biorącego pożyczkę, co mogłoby prowadzić do nieodzyskania pożyczonych środków.

Kluczowe elementy tego przepisu to:

Zły stan majątkowy biorącego pożyczkę: Aby dający pożyczkę mógł skorzystać z uprawnienia do odstąpienia od umowy, musi istnieć obiektywna przesłanka wskazująca na zły stan majątkowy biorącego pożyczkę. Może to obejmować sytuacje takie jak utrata pracy, znaczące zadłużenie, postępowanie egzekucyjne czy inne okoliczności wskazujące na trudności finansowe.
Wątpliwość co do zwrotu pożyczki: Dający pożyczkę musi mieć uzasadnione podstawy do obaw, że biorący pożyczkę nie będzie w stanie zwrócić pożyczonych środków. Wątpliwość ta musi być realna i oparta na konkretnych okolicznościach, a nie jedynie na subiektywnych odczuciach dającego pożyczkę.
Wiedza lub możliwość dowiedzenia się o złym stanie majątkowym: Przepis wyłącza możliwość skorzystania z uprawnienia do odstąpienia od umowy, jeżeli dający pożyczkę w chwili zawarcia umowy wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć o złym stanie majątkowym biorącego pożyczkę. Oznacza to, że dający pożyczkę nie może powoływać się na zły stan majątkowy biorącego pożyczkę, jeśli ten stan był mu znany lub mógł być znany przy zachowaniu należytej staranności.

Komentarz do tego przepisu wskazuje na jego prewencyjny charakter, mający na celu ochronę dającego pożyczkę przed ryzykiem niewypłacalności biorącego pożyczkę. Jednocześnie przepis ten wprowadza pewne ograniczenia, aby zapobiec nadużyciom ze strony dającego pożyczkę, który mógłby próbować odstąpić od umowy w sposób nieuzasadniony. W praktyce, zastosowanie tego przepisu wymaga starannej analizy okoliczności faktycznych i dowodów potwierdzających zły stan majątkowy biorącego pożyczkę oraz wątpliwości co do zwrotu pożyczki.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

odstąpienie umowyodmowa wydania

przedmiot pożyczki

zwrot pożyczki

stan majątkowydruga strona zawarcie umowy

łatwość dowiedzenia się

Art. 720⁵. kc Art. 722. kc