Art. 645. k.c. Śmierć lub niezdolność do pracy wykonawcy

§ 1. Umowa o dzieło, którego wykonanie zależy od osobistych przymiotów przyjmującego zamówienie, rozwiązuje się wskutek jego śmierci lub niezdolności do pracy.

§ 2. Jeżeli materiał był własnością przyjmującego zamówienie, a dzieło częściowo wykonane przedstawia ze względu na zamierzony cel umowy wartość dla zamawiającego, przyjmujący zamówienie lub jego spadkobierca może żądać, ażeby zamawiający odebrał materiał w stanie, w jakim się znajduje, za zapłatą jego wartości oraz odpowiedniej części wynagrodzenia.

Komentarz do Art. 645. kc

Art. 645 Kodeksu cywilnego reguluje sytuację, w której umowa o dzieło, której wykonanie zależy od osobistych przymiotów przyjmującego zamówienie, zostaje rozwiązana wskutek jego śmierci lub niezdolności do pracy. Przepis ten ma na celu ochronę interesów obu stron umowy - zarówno zamawiającego, jak i przyjmującego zamówienie lub jego spadkobierców.

Kluczowe elementy przepisu:

Osobiste przymioty przyjmującego zamówienie:
- Przepis dotyczy umów, w których wykonanie dzieła jest ściśle związane z osobistymi umiejętnościami, talentem lub wiedzą przyjmującego zamówienie. Przykładem mogą być umowy z artystami, rzemieślnikami, specjalistami w określonej dziedzinie.
Rozwiązanie umowy wskutek śmierci lub niezdolności do pracy:
- Umowa o dzieło automatycznie rozwiązuje się w przypadku śmierci przyjmującego zamówienie lub jego trwałej niezdolności do pracy. Jest to zrozumiałe, gdyż wykonanie dzieła przez inną osobę mogłoby nie spełniać oczekiwań zamawiającego, które były związane z osobistymi przymiotami przyjmującego zamówienie.
Materiał własnością przyjmującego zamówienie:
- Jeśli materiał użyty do wykonania dzieła należał do przyjmującego zamówienie, a dzieło zostało częściowo wykonane i przedstawia wartość dla zamawiającego, przyjmujący zamówienie lub jego spadkobiercy mogą żądać, aby zamawiający odebrał materiał w stanie, w jakim się znajduje.
Zapłata wartości materiału i odpowiedniej części wynagrodzenia:
- Zamawiający jest zobowiązany do zapłaty wartości materiału oraz odpowiedniej części wynagrodzenia za wykonaną część dzieła. Wysokość wynagrodzenia powinna być proporcjonalna do stopnia zaawansowania prac nad dziełem.

Praktyczne implikacje:

Dla zamawiającego:
- Zamawiający musi być świadomy, że w przypadku śmierci lub niezdolności do pracy przyjmującego zamówienie, umowa ulega rozwiązaniu. Może to wymagać poszukiwania nowego wykonawcy, co może wiązać się z dodatkowymi kosztami i opóźnieniami.
- Zamawiający ma obowiązek odebrać materiał i zapłacić za jego wartość oraz za wykonaną część dzieła, co może być istotne w kontekście planowania budżetu.
Dla przyjmującego zamówienie i jego spadkobierców:
- Przyjmujący zamówienie powinien być świadomy, że jego śmierć lub niezdolność do pracy skutkuje rozwiązaniem umowy, co może mieć wpływ na jego dochody.
- Spadkobiercy mają prawo żądać od zamawiającego zapłaty za materiał oraz odpowiedniej części wynagrodzenia, co może być istotne w kontekście dziedziczenia.

Podsumowanie:

Art. 645 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm ochrony interesów obu stron umowy o dzieło w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak śmierć lub niezdolność do pracy przyjmującego zamówienie. Przepis ten zapewnia, że zamawiający nie zostanie pozbawiony wartościowego, choć nieukończonego dzieła, a przyjmujący zamówienie lub jego spadkobiercy otrzymają odpowiednie wynagrodzenie za wykonaną pracę i użyty materiał.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa o dzieło

przyjmujący zamówienie

częściowe wykonanie

zamierzony cel

wartość umów

spadkobierca

odebranie materiału

zapłata wartości

część wynagrodzenia

Art. 644. kc Art. 646. kc