Art. 563. k.c. Utrata uprawnień

§ 1. Przy sprzedaży między przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a w przypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później – jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej stwierdzeniu.

§ 2. Do zachowania powyższego terminu wystarczy wysłanie przed jego upływem zawiadomienia o wadzie.

Komentarz do Art. 563. kc

Art. 563 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z rękojmią przy sprzedaży między przedsiębiorcami. Przepis ten wprowadza szczególne obowiązki dla kupującego, które mają na celu ochronę interesów sprzedawcy oraz zapewnienie sprawnego obrotu gospodarczego.

Analiza przepisu:

Obowiązek zbadania rzeczy:
- Kupujący ma obowiązek zbadać rzecz w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju. Oznacza to, że badanie powinno być przeprowadzone zgodnie z praktykami rynkowymi oraz specyfiką danej branży. Na przykład, w przypadku zakupu maszyn przemysłowych, badanie może obejmować testy funkcjonalne, natomiast przy zakupie towarów spożywczych - kontrolę jakości i daty ważności.
Niezwłoczne zawiadomienie o wadzie:
- Kupujący musi niezwłocznie zawiadomić sprzedawcę o stwierdzonej wadzie. Pojęcie „niezwłocznie” nie jest precyzyjnie zdefiniowane w Kodeksie cywilnym, jednak w praktyce oznacza to działanie bez zbędnej zwłoki, czyli w najkrótszym możliwym czasie, jaki jest potrzebny do dokonania zawiadomienia.
Wady ujawnione później:
- Jeśli wada ujawni się dopiero po pewnym czasie, kupujący ma obowiązek zawiadomić sprzedawcę niezwłocznie po jej stwierdzeniu. Oznacza to, że kupujący nie traci swoich uprawnień z tytułu rękojmi, jeśli wada była ukryta i ujawniła się dopiero po pewnym czasie użytkowania rzeczy.
Forma zawiadomienia:
- Do zachowania terminu wystarczy wysłanie zawiadomienia przed jego upływem. Oznacza to, że kluczowe jest, aby zawiadomienie zostało nadane (np. wysłane pocztą, e-mailem) przed upływem terminu, a niekoniecznie, aby dotarło do sprzedawcy w tym terminie.

Praktyczne implikacje:

Dla kupujących:
- Kupujący powinni być świadomi swoich obowiązków związanych z badaniem rzeczy oraz zawiadamianiem o wadach. Zaniedbanie tych obowiązków może skutkować utratą uprawnień z tytułu rękojmi, co może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych.
Dla sprzedawców:
- Sprzedawcy mogą korzystać z ochrony, jaką daje im art. 563 Kodeksu cywilnego, jednak powinni również być przygotowani na ewentualne spory dotyczące terminowości i sposobu zawiadomienia o wadach. Warto, aby sprzedawcy jasno określali w umowach zasady dotyczące badania rzeczy i zawiadamiania o wadach.

Podsumowanie:

Art. 563 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne obowiązki dla kupujących, które mają na celu zapewnienie transparentności i sprawności obrotu gospodarczego. Kupujący muszą działać z należytą starannością, aby nie utracić swoich uprawnień z tytułu rękojmi, natomiast sprzedawcy mogą korzystać z ochrony, jaką daje im ten przepis, pod warunkiem, że będą w stanie udowodnić, iż kupujący nie dopełnił swoich obowiązków.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sprzedaż między przedsiębiorcami

uprawnienie rękojmi

zawiadomienie sprzedawcy

wada rzeczy

termin zawiadomienia

Art. 562. kc Art. 564. kc