Kontrola jakości

Kontrola jakości to wyodrębniona część systemu jakości, której zadaniem jest sprawdzanie, czy krew lub jej składniki spełniają przyjęte dla nich normy jakości. W rozumieniu ustawy o publicznej służbie krwi nie chodzi więc o jednorazową ocenę dokonywaną niezależnie od innych działań, lecz o element szerszego, uporządkowanego systemu zapewniania odpowiedniego poziomu jakości.

Pojęcie obejmuje działania służące porównaniu właściwości krwi lub jej składników z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących norm. Jego przesłanką jest istnienie określonych kryteriów jakości oraz potrzeba ustalenia, czy konkretny materiał odpowiada tym kryteriom. Kontrola jakości wiąże się zatem z uzyskaniem wiarygodnej podstawy do stwierdzenia zgodności albo wykrycia niezgodności. Jej znaczenie polega na tym, że pozwala utrzymywać jednolity poziom jakości w procesach związanych z krwią i jej składnikami oraz ograniczać ryzyko wykorzystania materiału, który nie spełnia wymaganych norm.

W praktyce jest to narzędzie nadzoru nad prawidłowym funkcjonowaniem systemu jakości. Wyniki kontroli mogą wskazywać, czy przyjęte wymagania są spełniane i czy sposób postępowania zapewnia zgodność z normami. Pojęcie odnosi się przede wszystkim do jakości przedmiotu podlegającego ocenie, a nie do samego systemu jako całości, choć pozostaje z nim ściśle związane.

Termin „kontrola jakości” występuje również w innych dziedzinach regulowanych ustawami. W przepisach dotyczących wody może oznaczać sprawdzanie prawidłowości badań i wyników wykonywanych przez laboratoria. W regulacjach dotyczących leczenia niepłodności wiąże się ze znajomością i stosowaniem procedur zapewniających jakość oraz bezpieczeństwo. W prawie farmaceutycznym odnosi się między innymi do oceny preparatów i ich właściwości, a w przepisach o paliwach oraz ochronie lotnictwa cywilnego do sprawdzania zgodności określonych działań lub produktów z wymaganiami. Zakres kontroli zależy więc od dziedziny, jednak jej wspólnym sensem jest weryfikacja spełniania ustalonych kryteriów jakości.