Art. 393. k.c. Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej

§ 1. Jeżeli w umowie zastrzeżono, że dłużnik spełni świadczenie na rzecz osoby trzeciej, osoba ta, w braku odmiennego postanowienia umowy, może żądać bezpośrednio od dłużnika spełnienia zastrzeżonego świadczenia.

§ 2. Zastrzeżenie co do obowiązku świadczenia na rzecz osoby trzeciej nie może być odwołane ani zmienione, jeżeli osoba trzecia oświadczyła którejkolwiek ze stron, że chce z zastrzeżenia skorzystać.

§ 3. Dłużnik może podnieść zarzuty z umowy także przeciwko osobie trzeciej.

Komentarz do Art. 393. kc

Art. 393 Kodeksu cywilnego reguluje instytucję zastrzeżenia świadczenia na rzecz osoby trzeciej, która jest jednym z wyjątków od zasady względności zobowiązań, czyli zasady, że umowa wiąże tylko strony, które ją zawarły.

Komentarz do Art. 393 Kodeksu cywilnego

1. Zastrzeżenie świadczenia na rzecz osoby trzeciej

Przepis ten przewiduje możliwość, aby w umowie między dłużnikiem a wierzycielem zastrzeżono, że dłużnik spełni świadczenie na rzecz osoby trzeciej. Jest to tzw. umowa na rzecz osoby trzeciej (contractus in favorem tertii). W praktyce oznacza to, że osoba trzecia, która nie jest stroną umowy, może stać się beneficjentem określonego świadczenia.

2. Uprawnienia osoby trzeciej

Osoba trzecia, na rzecz której zastrzeżono świadczenie, ma prawo żądać bezpośrednio od dłużnika spełnienia tego świadczenia, chyba że umowa stanowi inaczej. Jest to istotne uprawnienie, które daje osobie trzeciej możliwość dochodzenia swoich praw bezpośrednio od dłużnika, mimo że nie jest stroną pierwotnej umowy.

3. Nieodwołalność zastrzeżenia

Zastrzeżenie świadczenia na rzecz osoby trzeciej staje się nieodwołalne i niezmienne, jeżeli osoba trzecia oświadczy którejkolwiek ze stron umowy, że chce z tego zastrzeżenia skorzystać. Oznacza to, że po złożeniu takiego oświadczenia przez osobę trzecią, strony umowy nie mogą już zmienić ani odwołać zastrzeżenia bez zgody tej osoby.

4. Zarzuty dłużnika

Dłużnik może podnieść zarzuty wynikające z umowy także przeciwko osobie trzeciej. Oznacza to, że jeżeli dłużnik ma jakiekolwiek zarzuty wobec wierzyciela (np. niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy przez wierzyciela), może je również podnieść wobec osoby trzeciej, która żąda spełnienia świadczenia.

Praktyczne zastosowanie

Art. 393 Kodeksu cywilnego znajduje zastosowanie w wielu sytuacjach praktycznych, takich jak umowy ubezpieczenia, umowy darowizny z zastrzeżeniem świadczenia na rzecz osoby trzeciej, czy umowy o roboty budowlane, gdzie inwestor zastrzega, że wykonawca zapłaci podwykonawcom.

Podsumowanie

Art. 393 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne mechanizmy ochrony interesów osoby trzeciej, która nie będąc stroną umowy, może stać się beneficjentem zastrzeżonego świadczenia. Przepis ten zapewnia również dłużnikowi możliwość obrony swoich praw poprzez podnoszenie zarzutów wynikających z umowy wobec osoby trzeciej. W ten sposób przepis ten równoważy interesy wszystkich zaangażowanych stron, zapewniając jednocześnie elastyczność i pewność obrotu prawnego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa zastrzeżenie

dłużnik świadczenie

osoba trzecia

postanowienie umowy

bezpośrednie żądanie

odwołanie zmiana

korzystanie zastrzeżenie

zarzuty umowy

Art. 392.Art. 394.