Art. 249. k.c. Pierwszeństwo

§ 1. Jeżeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża tę samą rzecz, prawo powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla prawa powstałego wcześniej (pierwszeństwo).

§ 2. Przepis powyższy nie uchybiaprzepisom, które określają pierwszeństwo w sposób odmienny.

Komentarz do Art. 249. kc

Art. 249 Kodeksu cywilnego wprowadza zasadę pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych, które obciążają tę samą rzecz. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na jednej rzeczy ustanowiono kilka ograniczonych praw rzeczowych, prawo powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla prawa powstałego wcześniej. Oznacza to, że prawa rzeczowe ustanowione wcześniej mają pierwszeństwo przed prawami ustanowionymi później.

Zasada pierwszeństwa ma na celu ochronę interesów podmiotów, które wcześniej nabyły ograniczone prawa rzeczowe do danej rzeczy. Dzięki temu, osoby te mogą być pewne, że ich prawa nie zostaną naruszone przez późniejsze ustanowienie innych praw rzeczowych.

Przykładem ograniczonych praw rzeczowych mogą być hipoteka, służebność, użytkowanie czy zastaw. Jeżeli np. na nieruchomości ustanowiono hipotekę, a następnie służebność, to służebność nie może być wykonywana w sposób, który naruszałby prawa wynikające z hipoteki.

Warto również zwrócić uwagę na drugą część przepisu, która stanowi, że zasada pierwszeństwa nie uchybia przepisom, które określają pierwszeństwo w sposób odmienny. Oznacza to, że w niektórych przypadkach przepisy szczególne mogą wprowadzać inne zasady dotyczące pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych. Przykładem mogą być przepisy dotyczące hipotek, które mogą przewidywać szczególne zasady dotyczące kolejności zaspokajania wierzycieli hipotecznych.

Podsumowując, art. 249 Kodeksu cywilnego wprowadza ogólną zasadę pierwszeństwa ograniczonych praw rzeczowych, która ma na celu ochronę praw podmiotów, które wcześniej nabyły te prawa. Jednocześnie przepis ten pozostawia możliwość wprowadzenia odmiennych zasad pierwszeństwa w przepisach szczególnych.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

ograniczone prawa

prawo rzeczowe

uszczerbek prawa

pierwszeństwo prawa

przepisy prawa

określanie pierwszeństwa

Art. 248.Art. 250.