Art. 240. k.c. Rozwiązanie umowy

Umowa o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste może ulec rozwiązaniu przed upływem określonego w niej terminu, jeżeli wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie, w szczególności jeżeli wbrew umowie użytkownik nie wzniósł określonych w niej budynków lub urządzeń.

Komentarz do Art. 240. kc

Art. 240 Kodeksu cywilnego reguluje możliwość rozwiązania umowy o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste przed upływem określonego w niej terminu. Przepis ten stanowi istotne narzędzie ochrony interesów właściciela gruntu, umożliwiając mu zakończenie umowy w przypadku, gdy wieczysty użytkownik korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie.

Kluczowe elementy przepisu:

Podmiot umowy:
- Grunt może należeć do Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków.
- Użytkownikiem wieczystym jest osoba fizyczna lub prawna, która na podstawie umowy uzyskała prawo użytkowania wieczystego.
Przesłanki rozwiązania umowy:
- Korzystanie z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem określonym w umowie: Przykładem może być wykorzystanie gruntu na cele inne niż określone w umowie, np. prowadzenie działalności gospodarczej na gruncie przeznaczonym na cele mieszkaniowe.
- Niewzniesienie określonych w umowie budynków lub urządzeń: Jeżeli umowa przewiduje obowiązek wzniesienia określonych budynków lub urządzeń, a użytkownik wieczysty nie wywiązuje się z tego obowiązku, może to stanowić podstawę do rozwiązania umowy.

Komentarz:

Art. 240 Kodeksu cywilnego pełni funkcję zabezpieczającą interesy właściciela gruntu, dając mu możliwość rozwiązania umowy w sytuacji, gdy użytkownik wieczysty nie realizuje celów określonych w umowie. Przepis ten ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których grunt jest wykorzystywany w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem, co mogłoby prowadzić do jego degradacji lub niewłaściwego zagospodarowania.

W praktyce, rozwiązanie umowy na podstawie art. 240 Kodeksu cywilnego wymaga udowodnienia, że użytkownik wieczysty korzysta z gruntu w sposób oczywiście sprzeczny z jego przeznaczeniem. Właściciel gruntu musi wykazać, że istnieje wyraźne naruszenie warunków umowy, co może wymagać przeprowadzenia odpowiednich dowodów, takich jak ekspertyzy, opinie biegłych czy dokumentacja fotograficzna.

Warto również zauważyć, że przepis ten wskazuje na szczególny przypadek niewzniesienia określonych w umowie budynków lub urządzeń. Jest to przykład sytuacji, w której użytkownik wieczysty nie realizuje swoich obowiązków wynikających z umowy, co może stanowić podstawę do jej rozwiązania.

Wnioski:

Art. 240 Kodeksu cywilnego jest istotnym narzędziem ochrony interesów właściciela gruntu, umożliwiającym rozwiązanie umowy o użytkowanie wieczyste w przypadku naruszenia jej warunków przez użytkownika wieczystego. Przepis ten podkreśla znaczenie zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem określonym w umowie oraz realizacji obowiązków związanych z wznoszeniem budynków lub urządzeń. W praktyce, skuteczne zastosowanie tego przepisu wymaga odpowiedniego udokumentowania naruszeń umowy przez użytkownika wieczystego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa użytkowania

grunt Skarbu Państwa

jednostka samorządu

użytkowanie wieczysterozwiązanie umowy

przeznaczenie gruntu

Art. 239. kc Art. 241. kc