Na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1539 oraz z 2015 r. poz. 266 i 470) zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie
w sprawie zwalczania zgnilca amerykańskiego pszczół
Tekst aktu: wydany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Dziennik Ustaw z 2016 r. poz. 1123.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.
Spis treści (10)
§ 1. Zakres regulacji
Rozporządzenie określa:
1) sposób i tryb postępowania przy:
a) wykrywaniu i zapobieganiu rozwojowi zgnilca amerykańskiego pszczół, zwanego dalej "chorobą",
b) podejrzeniu choroby,
c) stwierdzeniu choroby,
d) wygaszaniu ogniska choroby;
2) środki stosowane przy zwalczaniu choroby;
3) rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych oraz sposób ich pobierania i wysyłania;
4) sposób przeprowadzenia oczyszczania i odkażania.
§ 2. Definicje
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) rodzina pszczela - zorganizowane zbiorowisko osobników pszczoły miodnej, złożone zwykle z jednej matki pszczelej, pszczół robotnic i trutni oraz czerwia;
2) czerw - łączną nazwę stadiów rozwojowych pszczoły miodnej od jaja do poczwarki;
3) pień pszczeli - ul wraz z zasiedlającą go rodziną pszczelą i plastrami stanowiącymi gniazdo;
4) gniazdo - zabudowaną plastrami część ula składającą się z:
a) rodni przeznaczonej do składania jaj przez matkę pszczelą i do wychowu czerwia oraz gromadzenia pierzgi i części miodu,
b) miodni przeznaczonej do gromadzenia miodu, zwykle oddzielonej od rodni kratą odgrodową;
5) pasieka - nieograniczony lub ograniczony teren wraz ze znajdującymi się na nim pniami pszczelimi, budowlami i urządzeniami pasiecznymi;
6) ul - pomieszczenie dla pszczół wraz z wyposażeniem zwykle składającym się z ramek, beleczek, zatworów, mat ocieplających i nadstawek, zbudowane z drewna lub innych materiałów;
7) plaster - woskową dwustronną konstrukcję sześciokątnych komórek, zbudowaną przez pszczoły robotnice;
8) stwierdzenie przetrwalników w pasiece - stwierdzenie w wyniku badań laboratoryjnych czynnika zakaźnego choroby w pobranym z rodziny pszczelej materiale innym niż chorobowo zmieniony lub martwy czerw;
9) stwierdzenie choroby w pasiece - stwierdzenie objawów klinicznych choroby w rodzinie pszczelej potwierdzone dodatnim wynikiem badań laboratoryjnych;
10) rabunek - odbieranie przez pszczoły robotnice miodu lub zapasów pokarmu obcym rodzinom pszczelim, w szczególności w okresie bezpożytkowym;
11) przesiedlenie pszczół - oddzielenie dorosłych pszczół od czerwia oraz zakażonego drobnoustrojami środowiska ulowego przez:
a) przeniesienie dorosłych pszczół wraz z matką pszczelą do nowego lub odkażonego ula, wyposażonego w ramki z węzą i poddanie ich 24-godzinnemu głodzeniu albo
b) przeniesienie dorosłych pszczół wraz z matką pszczelą do rojnicy (transportówki), poddanie ich 24-godzinnemu głodzeniu, a następnie osadzenie w nowym lub odkażonym ulu, wyposażonym w ramki z węzą.
§ 3. Postępowanie po stwierdzeniu przetrwalników
1. Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia przetrwalników w pasiece dokonuje przeglądu rodzin pszczelich.
2. W ramach przeglądu, o którym mowa w ust. 1, powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza badanie kliniczne wszystkich rodzin pszczelich znajdujących się w pasiece.
3. Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku braku podejrzenia wystąpienia choroby informuje posiadacza pszczół o działaniach mogących zredukować obecność czynnika zakaźnego choroby i zapobiegających dalszemu jego rozwojowi, w szczególności:
1) regularnej i sukcesywnej wymianie plastrów na ramki z węzą wytworzoną z wosku poddanego procesowi sterylizacji;
2) przesiedlaniu pszczół;
3) poddawaniu procesowi sterylizacji wosku pozyskanego z plastrów;
4) niepozostawianiu w pasiece niezabezpieczonych przed dostępem pszczół pustych uli, sprzętu pszczelarskiego i plastrów;
5) kontroli plastrów z czerwiem podczas przeglądu rodziny pszczelej;
6) bieżącym oczyszczaniu i odkażaniu wyposażenia, sprzętu i urządzeń pasiecznych oraz wycofanych z użytkowania uli, w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
7) niewprowadzaniu do pasieki rodzin pszczelich o nieznanym stanie zdrowotnym;
8) ograniczeniu okoliczności sprzyjających rabunkom, w szczególności przez:
a) dokarmianie rodzin pszczelich po ustaniu lotów pszczół,
b) zabezpieczenie plastrów z miodem lub z zapasami pokarmu przed dostępem pszczół,
c) ograniczenie czasu przeglądu rodzin pszczelich,
d) niepozostawianie otwartych gniazd,
e) zmniejszenie wylotu ula rabowanej rodziny pszczelej,
f) uszczelnienie pni pszczelich,
g) utrzymywanie w pasiece tylko silnych rodzin pszczelich.
§ 4. Postępowanie w razie podejrzenia choroby
1. Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby niezwłocznie podejmuje czynności mające na celu wykrycie lub wykluczenie choroby.
2. Czynności, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności:
1) dochodzenie epizootyczne;
2) badanie kliniczne wszystkich rodzin pszczelich znajdujących się w pasiece.
3. Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia objawów klinicznych choroby wskazujących na wystąpienie choroby w rodzinach pszczelich pobiera od każdej z nich próbki do badań diagnostycznych, zabezpiecza je, znakuje i przesyła do laboratorium, o którym mowa w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1077).
4. Rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych od rodzin pszczelich wykazujących objawy kliniczne choroby oraz sposób ich pobierania i wysyłania jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
5. Powiatowy lekarz weterynarii w okresie oczekiwania na wyniki badań diagnostycznych:
1) w przypadku ustalenia w ramach dochodzenia epizootycznego, że czynnik zakaźny choroby mógł być przeniesiony do innej pasieki lub z innej pasieki, informuje o podejrzeniu wystąpienia choroby powiatowych lekarzy weterynarii właściwych ze względu na miejsce położenia tych pasiek;
2) nakazuje oznakowanie pni pszczelich, w których znajdują się rodziny pszczele podejrzane o chorobę;
3) zakazuje:
a) przemieszczania z pasieki oraz do pasieki:
b) pozyskiwania produktów pszczelich od rodzin pszczelich podejrzanych o chorobę.
§ 5. Badanie rodzin pszczelich
Powiatowi lekarze weterynarii, o których mowa w § 4 ust. 5 pkt 1, po otrzymaniu informacji o podejrzeniu wystąpienia choroby oraz na podstawie przeprowadzonej analizy ryzyka mogą przeprowadzić badanie kliniczne rodzin pszczelich znajdujących się w pasiece, której dotyczy ta informacja.
§ 6. Zwalczanie choroby w ognisku
1. Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku stwierdzenia choroby w pasiece, wyznacza pasiekę jako ognisko choroby oraz:
1) stosuje środki, o których mowa w § 4 ust. 5 pkt 3 lit. a;
2) zakazuje pozyskiwania produktów pszczelich od rodzin pszczelich, w których stwierdzono chorobę;
3) nakazuje:
a) spalenie chorego pnia pszczelego po uprzednim zabiciu pszczół lub
b) spalenie chorej rodziny pszczelej i jej gniazda po uprzednim zabiciu pszczół, lub
c) przesiedlenie pszczół z chorej rodziny pszczelej oraz spalenie jej gniazda,
d) przeprowadzenie oczyszczania i odkażania: - w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
4) pobiera od każdej z rodzin pszczelich niewykazującej objawów klinicznych choroby próbki do badań diagnostycznych, zabezpiecza je, znakuje i przesyła do laboratorium, o którym mowa w art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.
2. Rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych od rodzin pszczelich niewykazujących objawów klinicznych choroby w pasiekach wyznaczonych jako ognisko choroby oraz sposób ich pobierania i wysyłania jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
3. Nakazy, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a-c, powiatowy lekarz weterynarii stosuje w zależności od jego oceny, uwzględniającej porę roku, liczbę rodzin pszczelich w pasiece, zaawansowanie rozwoju choroby, kondycję i wielkość rodzin pszczelich oraz stan techniczny uli i rodzaj materiału, z którego zostały one wykonane.
4. Po przeprowadzeniu analizy ryzyka powiatowy lekarz weterynarii może zezwolić na przemieszczenie z ogniska choroby produktów pszczelich pozyskanych od rodzin pszczelich niewykazujących objawów klinicznych choroby, w ramach sprzedaży bezpośredniej lub do zastosowania związanego z obróbką zapewniającą inaktywację przetrwalników.
5. Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku stwierdzenia w próbkach pobranych zgodnie z ust. 1 pkt 4 przetrwalników w pasiece wyznaczonej jako ognisko choroby, nakazuje:
1) przesiedlenie pszczół oraz spalenie gniazda każdej z rodzin pszczelich, w których wykryto czynnik zakaźny choroby;
2) przeprowadzenie oczyszczania i odkażania uli pozostałych po rodzinach pszczelich, w których wykryto czynnik zakaźny choroby, w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
6. Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 5, przeprowadza się pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii.
§ 7. Obszar zapowietrzony
1. W przypadku wyznaczenia ogniska choroby przez powiatowego lekarza weterynarii określa się:
1) obszar zapowietrzony sięgający co najmniej 6 km od ogniska choroby, uwzględniając czynniki geograficzne, administracyjne, ekologiczne i epizootyczne odnoszące się do choroby oraz kontrolowanych obiektów;
2) sposób oznakowania obszaru zapowietrzonego.
2. W obszarze zapowietrzonym można stosować środki określone w art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz pkt 4-7 i 9 lub w art. 46 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 lit. b oraz pkt 4-7 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
3. W obszarze zapowietrzonym powiatowy lekarz weterynarii dokonuje przeglądu rodzin pszczelich w pasiekach.
§ 8. Wygaszenie ogniska choroby
Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko choroby za wygasłe, jeżeli:
1) co najmniej po 6 tygodniach od zastosowania środków, o których mowa w § 6 ust. 1 i 5, przeprowadził badanie kliniczne wszystkich rodzin pszczelich pozostałych w ognisku choroby i nie stwierdził objawów klinicznych choroby oraz oczyszczanie i odkażanie zostało przeprowadzone w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia lub
2) znajdujące się w ognisku choroby wszystkie rodziny pszczele lub pnie pszczele zostały unieszkodliwione oraz oczyszczenie i odkażanie zostało przeprowadzone w sposób określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 9. Utrata mocy obowiązującej
Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 września 2005 r. w sprawie zwalczania zgnilca amerykańskiego pszczół (Dz. U. poz. 1574).
§ 10. Wejście w życie
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.