Analiza ryzyka

Analiza ryzyka to uporządkowany proces służący rozpoznaniu i ocenie zagrożeń, a następnie podjęciu odpowiednich działań ograniczających ich skutki. W ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia pojęcie to ma znaczenie wynikające z art. 3 pkt 10 rozporządzenia nr 178/2002, dlatego nie oznacza wyłącznie samego badania prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia.

W ujęciu właściwym dla prawa żywnościowego analiza ryzyka obejmuje trzy wzajemnie powiązane elementy:

• ocenę ryzyka, czyli naukowe rozpoznanie zagrożenia, określenie jego charakteru oraz oszacowanie prawdopodobieństwa i możliwych skutków dla zdrowia;
• zarządzanie ryzykiem, polegające na wyborze i zastosowaniu środków, które mają zapobiegać zagrożeniu, ograniczać je albo usuwać jego następstwa;
• przekazywanie informacji o ryzyku, czyli wymianę informacji i stanowisk między organami, specjalistami, przedsiębiorcami oraz innymi zainteresowanymi podmiotami.

Znaczenie praktyczne analizy ryzyka polega na tym, że decyzje dotyczące bezpieczeństwa żywności powinny opierać się na rozpoznanych zagrożeniach i możliwych do uzasadnienia przesłankach. Analiza pomaga ustalić, czy dane zjawisko wymaga interwencji, jakie środki będą odpowiednie oraz jak przekazać informacje o zagrożeniu osobom, których może ono dotyczyć. Łączy więc wiedzę naukową z działaniami administracyjnymi i komunikacją.

Pojęcie to występuje również w innych przepisach, w których służy między innymi do ustalania potrzeby ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody, planowania audytu wewnętrznego, identyfikowania ryzyka wyłudzeń skarbowych, przygotowywania działań w obszarze obronności i ochrony lotnictwa, a także do podejmowania czynności związanych z ochroną zdrowia pszczół. W tych regulacjach analiza ryzyka pełni podobną funkcję narzędzia wspierającego ocenę zagrożeń i wybór dalszego postępowania, lecz jej szczegółowy zakres zależy od przedmiotu danej ustawy.