Na podstawie art. 18 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 117, poz. 753) zarządza się, co następuje:
Rozporządzenie reguluje szczegółowy tryb wykonywania nadzoru nad sądami wojskowymi, o którym mowa w art. 5 § 2, art. 14 i 15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. Nr 117, poz. 753), zwanej dalej "ustawą".
1. Przez zwierzchni nadzór nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i działalności administracyjnej, zwany dalej "nadzorem", rozumie się ogół przewidzianych niniejszym rozporządzeniem czynności, obejmujących zagadnienia związane ze sprawnością postępowania, w szczególności: 1) z terminowością rozpoznawania spraw, organizacją rozpraw i ich przebiegiem, a także stanem zaległości spraw, ze szczególnym uwzględnieniem tych, w których postępowanie sądowe trwa ponad 2 miesiące,
2) z wykonywaniem orzeczeń sądowych,
3) z wykonywaniem czynności w toku postępowania międzyinstancyjnego,
4) z prawidłowością stosowania regulaminu urzędowania sądów wojskowych oraz innych przepisów i zarządzeń regulujących ich funkcjonowanie,
5) ze sposobem prowadzenia ksiąg i innych urządzeń ewidencyjnych oraz z rzetelnością informacji i sprawozdań.
2. Nadzór nad sądami wojskowymi w zakresie organizacji i działalności administracyjnej sprawuje Minister Sprawiedliwości:
1) wobec wojskowych sądów okręgowych - osobiście lub za pośrednictwem dyrektora, wicedyrektora, naczelników wydziałów lub sędziów wizytatorów, powołanych na stanowiska służbowe w komórce organizacyjnej, o której mowa w art. 5 § 4 ustawy, zwanej dalej "departamentem", 2) wobec wojskowych sądów garnizonowych, jeśli przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej, za pośrednictwem prezesów wojskowych sądów okręgowych.
1. Prezesi wojskowych sądów okręgowych, z zastrzeżeniem, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 2, wykonują czynności nadzoru służbowego i administracji sądowej nad wojskowymi sądami garnizonowymi.
2. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, prezesi wojskowych sądów okręgowych wykonują osobiście, za pośrednictwem swoich zastępców lub sędziów wizytatorów, powołanych na stanowiska służbowe, w kierowanych przez nich sądach wojskowych.
Nadzór wykonuje się w formie:
1) inspekcji realizowanej przez sędziów departamentu, obejmującej pełny zakres działalności sądu; inspekcję prowadzi się co najmniej raz w okresie trzyletnim,
2) lustracji realizowanej przez sędziów departamentu, obejmującej określoną problematykę i przeprowadzanej doraźnie, w zależności od potrzeb; lustrację można zarządzić także na wniosek prezesa wojskowego sądu okręgowego,
3) wizytacji realizowanej przez sędziów wizytatorów i obejmującej kompleksową kontrolę działalności sędziego i jego kancelarii za okres nie dłuższy niż rok; prezes wojskowego sądu okręgowego zarządza wizytację także na polecenie dyrektora departamentu, 4) kontroli organizacji pracy sekretariatów i biurowości sądowej dokonywanej przez sędziów, obejmującej obsługę rozpraw i posiedzeń, egzekucję orzeczeń, postępowanie międzyinstancyjne, obieg dokumentacji oraz prowadzenie niezbędnych ksiąg, wykazów i repertoriów. 1. Wykonywanie nadzoru, o którym mowa w § 2 ust. 2, polega na:
1) przeprowadzaniu inspekcji i lustracji sądów wojskowych,
2) wizytacji kancelarii sędziowskich sędziów wojskowych sądów okręgowych,
3) kontroli organizacji pracy sekretariatów i biurowości sądowej w wojskowych sądach okręgowych.
2. Wykonywanie nadzoru, o którym mowa w ust. 1, polega także na:
1) rozpoznawaniu wniosków i skarg na działalność wojskowych sądów okręgowych,
2) dokonywaniu analiz prawomocnych orzeczeń wojskowych sądów okręgowych, zwłaszcza w zakresie stosowania przepisów wprowadzających nowe instytucje prawne.
1. Wykonywanie czynności nadzoru przez osoby, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2, polega na wizytacji kancelarii sędziowskich sędziów wojskowych sądów garnizonowych i asesorów sądów wojskowych.
3. Wykonywanie przez prezesów wojskowych sądów okręgowych czynności z zakresu nadzoru nad wojskowymi sądami garnizonowymi stanowi odrębny przedmiot oceny inspekcyjnej.
1) rozpoznawaniu wniosków i skarg na działalność wojskowych sądów garnizonowych,
2) kontroli organizacji pracy sekretariatów i biurowości sądowej w wojskowych sądach garnizonowych,
3) dokonywaniu analiz prawomocnych orzeczeń wojskowych sądów garnizonowych, zwłaszcza w zakresie stosowania przepisów wprowadzających nowe instytucje prawne.
1. Lustrację kancelarii sędziowskiej przeprowadza sędzia, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1.
2. Wizytację przeprowadza:
1) sędzia, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 - wobec sędziów wojskowych sądów okręgowych,
2) sędzia, o którym mowa w § 3 ust. 2 - wobec sędziów wojskowych sądów garnizonowych i asesorów sądów wojskowych, którym powierzono pełnienie czynności sędziowskich.
3. W przeprowadzeniu inspekcji lub lustracji mogą uczestniczyć nie będący sędziami żołnierze zawodowi i pracownicy cywilni wojska, pełniący służbę lub zatrudnieni w departamencie, którym powierza się wykonywanie czynności pomocniczych, z zastrzeżeniem ust. 1. W zakresie czynności wizytacyjnych sędziowie wizytatorzy są uprawnieni do:
1) dokonywania okresowej oceny działalności sędziów i asesorów, którym powierzono pełnienie czynności sędziowskich, w oparciu o badania prawomocnych orzeczeń i zarządzeń,
2) badania prawomocnych orzeczeń wydanych przez kandydatów na sędziów wojskowych sądów garnizonowych lub okręgowych na potrzeby Zgromadzenia Sędziów Sądów Wojskowych.
1. Sędzia wizytator wojskowego sądu okręgowego zaznajamia kandydatów, o których mowa w § 8 pkt 2, z wynikami badań orzecznictwa, co najmniej na miesiąc przed terminem Zgromadzenia Sędziów Sądów Wojskowych. 2. Kandydatom przysługuje prawo złożenia wniosku do dyrektora departamentu o ponowne przeprowadzenie czynności, w terminie 7 dni od zaznajomienia się z wynikami badań ich orzecznictwa.
3. Uznając wniosek za zasadny, zleca się niezwłoczne przeprowadzenie badań orzecznictwa kandydata przez sędziego, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1. Wyniki badań wizytatorów wraz z wnioskiem kandydata przedstawia się Zgromadzeniu Sędziów Sądów Wojskowych.
1. Z przebiegu inspekcji, lustracji lub wizytacji sporządza się sprawozdanie.
2. Sprawozdanie powinno zawierać w szczególności:
1) nazwę przeprowadzonych czynności i problematykę badań,
4) ewentualne wnioski o wytknięcie naruszeń obowiązków służbowych,
5) w miarę potrzeby sygnalizację konieczności wniesienia kasacji przez Ministra Sprawiedliwości albo wystąpienia z pytaniem prawnym.
3. Sędziowie wizytatorzy w wojskowych sądach okręgowych sygnalizacji, o której mowa w ust. 2 pkt 5, dokonują za pośrednictwem swoich przełożonych.
1. W oparciu o sprawozdanie, o którym mowa w § 10 ust. 1, właściwy organ wydaje zarządzenie, w którym określa termin jego wykonania, a w razie potrzeby podejmuje inne działania, określone w ustawie .
2. Sprawozdanie z każdej czynności sędziego wizytatora wraz z informacją o zastosowanych środkach dyscyplinujących przesyła się do departamentu.
3. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 2, przedstawia się Ministrowi Sprawiedliwości, jeżeli istnieją podstawy do:
2) wystąpienia do Sądu Najwyższego o wyjaśnienie przepisów, których stosowanie wywołuje rozbieżności w orzecznictwie,
3) zawiadomienia właściwych organów o konieczności zmiany lub uchylenia przepisów sprzecznych z ustawą ,
4) w innych przypadkach, jeśli jest to celowe.
Jeżeli uzasadniają to wnioski poinspekcyjne lub polustracyjne, w terminie miesiąca od zakończenia tych czynności zwołuje się konferencję w celu umówienia ich wyników, w której uczestniczą w szczególności prezes, sędziowie i asesorzy kontrolowanego sądu.
1. Prezesi wojskowych sądów okręgowych corocznie, w terminie do dnia 15 stycznia, sporządzają projekt harmonogramu czynności w zakresie nadzoru nad wojskowymi sądami garnizonowymi wraz ze sprawozdaniem z jego realizacji w roku ubiegłym. Dyrektor departamentu, w terminie 14 dni, może wnieść do projektu harmonogramu uzupełnienia i uwagi, które są wiążące dla prezesów wojskowych sądów okręgowych. 2. W terminie do dnia 15 lutego każdego roku sporządza się plan zadań w zakresie nadzoru, o którym mowa w § 2 ust. 1, oraz sprawozdanie z realizacji zadań w zakresie nadzoru w roku ubiegłym.
3. Harmonogramy, plan oraz sprawozdania, o których mowa w ust. 1 i 2, przedstawia się niezwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości, który może wnieść do nich, w terminie 14 dni, wiążące uzupełnienia.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.