Zarząd nieruchomości

Zarząd nieruchomości oznacza ogół czynności prawnych, faktycznych i organizacyjnych związanych z bieżącym korzystaniem z nieruchomości, jej utrzymaniem, ochroną oraz gospodarczym wykorzystaniem. Może obejmować między innymi zawieranie umów, pobieranie pożytków i opłat, prowadzenie remontów, dbanie o stan techniczny, reprezentowanie właściciela lub współwłaścicieli oraz podejmowanie decyzji dotyczących przeznaczenia nieruchomości.

Zakres i sposób sprawowania zarządu zależą od rodzaju nieruchomości oraz podstawy prawnej. W praktyce wyróżnia się w szczególności:

• zarząd nieruchomością wspólną, dotyczącą części budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie właścicielom poszczególnych lokali. Jest wykonywany przez właścicieli lokali, zarząd wspólnoty albo zarządcę, zgodnie z ustawą o własności lokali oraz umową określającą sposób zarządu;
• trwały zarząd, dotyczący nieruchomości publicznych. Jest szczególną formą władania nieruchomością Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego przez państwową lub samorządową jednostkę organizacyjną. Nie oznacza nabycia własności, lecz umożliwia korzystanie z nieruchomości i wykonywanie określonych uprawnień;
• zarząd ustanowiony przez sąd lub organ egzekucyjny, stosowany między innymi przy egzekucji z nieruchomości, zabezpieczeniu roszczeń albo zarządzie przymusowym nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym. Zarządcą może pozostać dłużnik, jeżeli zapewnia to prawidłowe wykonywanie zarządu, albo może zostać ustanowiona inna osoba.

Zarząd może być sprawowany bezpośrednio przez właściciela, współwłaścicieli lub jednostkę organizacyjną, a także przez profesjonalnego zarządcę działającego na podstawie umowy, uchwały albo orzeczenia. W zależności od sytuacji czynności zarządu dzielą się na bieżące oraz przekraczające zwykły zarząd, które mogą wymagać zgody właścicieli, współwłaścicieli lub sądu. Pojęcie to występuje przede wszystkim w przepisach o gospodarce nieruchomościami, własności lokali oraz w postępowaniu cywilnym i karnym.