Każdy współwłaściciel może korzystać z całej rzeczy wspólnej, a nie z jej części odpowiadającej wielkości udziału. Granicą jest tylko takie samo uprawnienie pozostałych współwłaścicieli.

### Najważniejsze punkty

- **Kryterium to zgodność, nie udział**: zakres korzystania wyznacza to, co daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem przez pozostałych, a nie wielkość przysługującego udziału.
- **Brak fizycznego podziału z mocy prawa**: współwłaściciel z udziałem jednej czwartej nie ma z tego tytułu prawa do jednego pokoju ani do jednej czwartej powierzchni.
- **Gdzie udział ma znaczenie**: pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają w stosunku do wielkości udziałów i w takim samym stosunku rozkładają się wydatki i ciężary (art. 207), a większość udziałów decyduje o zarządzie (art. 199 i art. 201).
- **Umowa o podział do korzystania** (quoad usum) jest dopuszczalna - współwłaściciele mogą uzgodnić, że każdy używa wyznaczonej części rzeczy. Dopiero wtedy powstaje przypisanie konkretnych pomieszczeń czy gruntów.
- **Konflikt rozstrzyga umowa albo sąd** - jednostronne wyłączenie pozostałych od korzystania nie znajduje oparcia w tym przepisie.

### W praktyce

W odziedziczonym mieszkaniu współwłaściciel większościowy nie może samodzielnie wyprowadzić pozostałych ani pobierać od nich czynszu za korzystanie z ich własnej rzeczy. Rozwiązaniem jest porozumienie co do sposobu korzystania albo zniesienie współwłasności.

Kodeks cywilny

Służebność przesyłu pozwala przedsiębiorcy korzystać z cudzej nieruchomości w zakresie potrzebnym do obsługi urządzeń przesyłowych. Właściciel gruntu zachowuje własność, ale musi znieść korzystanie w umówionym zakresie.

### Najważniejsze punkty

- **Uprawnionym jest przedsiębiorca**, który zamierza wybudować urządzenia z art. 49 § 1 albo jest już ich właścicielem - a nie właściciel sąsiedniej nieruchomości.
- **Nie ma nieruchomości władnącej**: to odróżnia służebność przesyłu od służebności gruntowej, którą zawsze ustanawia się na rzecz właściciela innej nieruchomości (art. 285 § 1).
- **Urządzenia** to instalacje służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne podobne, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
- **Zakres korzystania** musi być oznaczony i zgodny z przeznaczeniem urządzeń - obejmuje także dostęp w celu konserwacji i naprawy.
- **Droga ustanowienia**: umowa, przy czym formy aktu notarialnego wymaga oświadczenie właściciela nieruchomości (art. 245 § 2), albo orzeczenie sądu za odpowiednim wynagrodzeniem, gdy jedna ze stron odmawia zawarcia umowy (art. 305²).
- **Losy służebności**: przechodzi na nabywcę przedsiębiorstwa lub urządzeń i wygasa najpóźniej z zakończeniem likwidacji przedsiębiorstwa; po wygaśnięciu przedsiębiorca ma usunąć urządzenia utrudniające korzystanie z nieruchomości albo naprawić szkodę (art. 305³).

Art. 47 Prawa budowlanego reguluje kwestie związane z koniecznością wejścia na sąsiednią nieruchomość, budynek lub lokal w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Przepis ten ma na celu ochronę praw właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz zapewnienie, że prace budowlane będą prowadzone w sposób minimalizujący uciążliwości dla sąsiadów.

#### 1. Zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości

Zgodnie z ust. 1, inwestor jest zobowiązany uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości przed rozpoczęciem robót budowlanych. Wymóg ten obejmuje również uzgodnienie sposobu, zakresu i terminów korzystania z sąsiednich obiektów oraz ewentualnej rekompensaty. Jest to wyraz poszanowania prawa własności oraz dążenie do polubownego rozwiązania kwestii związanych z prowadzeniem robót budowlanych.

#### 2. Decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej

W sytuacji, gdy nie uda się uzgodnić warunków wejścia na sąsiednią nieruchomość, inwestor może złożyć wniosek do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ ten, w terminie 14 dni od złożenia wniosku, rozstrzyga o niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość. Decyzja ta określa granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Jest to mechanizm mający na celu zapewnienie, że prace budowlane będą mogły być kontynuowane, nawet w przypadku braku zgody sąsiada, przy jednoczesnym poszanowaniu jego praw.

#### 3. Wzór formularza wniosku

Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa jest zobowiązany określić wzór formularza wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość. Formularz ten ma być dostępny również w formie elektronicznej na portalu e-Budownictwo, co ma na celu ułatwienie inwestorom składania wniosków oraz zapewnienie przejrzystości danych.

#### 4. Naprawa szkód

Po zakończeniu robót budowlanych, inwestor jest zobowiązany naprawić wszelkie szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Naprawa szkód odbywa się na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, co oznacza, że inwestor ponosi odpowiedzialność za wszelkie uszkodzenia i jest zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego lub wypłaty odpowiedniego odszkodowania.

#### 5. Zajęcie pasa drogowego

Zajęcie pasa drogowego na potrzeby budowy jest regulowane odrębnymi przepisami. Inwestor musi spełnić określone wymagania, aby móc legalnie korzystać z pasa drogowego lub jego części.

### Podsumowanie

Art. 47 Prawa budowlanego stanowi istotny element regulacji prawnych dotyczących prowadzenia robót budowlanych, mający na celu ochronę praw właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz zapewnienie sprawnego przebiegu prac budowlanych. Przepis ten wprowadza mechanizmy umożliwiające uzyskanie zgody na wejście na sąsiednią nieruchomość oraz określa zasady naprawy ewentualnych szkód, co ma na celu minimalizowanie konfliktów i zapewnienie harmonijnego współistnienia inwestorów i właścicieli sąsiednich nieruchomości.

Zakres korzystania

Zakres korzystania w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy

Prawo budowlane1 przepis

Prawo wodne2 przepisy

w sprawie wyceny nieruchomości1 przepis