Wynagrodzenie

Wynagrodzenie to świadczenie majątkowe, najczęściej pieniężne, należne za wykonaną pracę, usługę, czynność zawodową albo korzystanie z określonego prawa lub składnika majątku. W polskim prawie termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia. Jego zakres zależy od przepisu, rodzaju stosunku prawnego oraz podstawy, z której wynika obowiązek zapłaty.

Wynagrodzenie może wynikać w szczególności z:

• umowy o pracę lub innych przepisów prawa pracy, jako zapłata za pracę świadczoną na rzecz pracodawcy,
• umowy cywilnoprawnej, za wykonanie dzieła, usługi albo innych uzgodnionych czynności,
• ustawy lub aktu wydanego na jej podstawie, gdy wysokość świadczenia jest określona stawką, taryfą albo zasadami ustalonymi przez właściwy organ,
• czynności wykonywanych przez biegłych, specjalistów, członków komisji, przedstawicieli instytutów naukowych lub inne osoby uczestniczące w postępowaniu,
• korzystania z nieruchomości lub rozliczenia nakładów, na przykład w związku z wygaśnięciem użytkowania wieczystego,
• wykonywania określonych funkcji finansowanych ze środków publicznych.

W prawie pracy wynagrodzenie obejmuje świadczenia związane ze stosunkiem pracy, a przepisy określają między innymi zasady jego wypłaty, ochrony i potrącania. Niewypłacenie wynagrodzenia w terminie lub bezpodstawne jego obniżenie może skutkować odpowiedzialnością przewidzianą w przepisach. W innych dziedzinach wysokość wynagrodzenia może zależeć od kwalifikacji, czasu pracy, zakresu wykonanych czynności, poniesionych wydatków albo ustalonej stawki. W przypadku niektórych świadczeń do wynagrodzenia może być doliczany podatek od towarów i usług.

Wynagrodzenie należy odróżniać od odszkodowania, które służy naprawieniu szkody, oraz od opłaty, będącej należnością za określoną czynność urzędową, usługę albo korzystanie z infrastruktury. Może być wypłacane jednorazowo lub okresowo, w kwocie ustalonej z góry albo określanej po wykonaniu czynności. W sektorze publicznym jego przyznanie i wysokość pozostają ponadto związane z planem finansowym oraz środkami przewidzianymi na dany cel.