Kodeks cywilny

Art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO) ustanawia podstawowe zasady dotyczące wspólności majątkowej małżeńskiej, która powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa. Jest to tzw. wspólność ustawowa, która obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

#### 1. Wspólność majątkowa

Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje wspólność majątkowa, która obejmuje:
- **Przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa**: Oznacza to, że wszystko, co zostanie nabyte przez małżonków od momentu zawarcia małżeństwa, wchodzi do majątku wspólnego, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej.

#### 2. Majątek wspólny i majątek osobisty

Art. 31 KRiO wyraźnie rozgranicza majątek wspólny od majątku osobistego każdego z małżonków:
- **Majątek wspólny**: Obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
- **Majątek osobisty**: Obejmuje przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową. Przykłady majątku osobistego można znaleźć w art. 33 KRiO, który wymienia m.in. przedmioty nabyte przed zawarciem małżeństwa, darowizny, spadki oraz przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków.

#### 3. Składniki majątku wspólnego

Art. 31 KRiO precyzuje, co w szczególności wchodzi w skład majątku wspólnego:
- **Pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków**: Oznacza to, że wszelkie dochody uzyskane przez małżonków w ramach ich działalności zawodowej wchodzą do majątku wspólnego.
- **Dochody z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego każdego z małżonków**: Obejmuje to np. dochody z wynajmu nieruchomości należącej do majątku wspólnego lub osobistego.
- **Środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków**: Te środki również wchodzą do majątku wspólnego.
- **Kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych**: Składki te są częścią majątku wspólnego.
- **Środki zgromadzone na koncie OIPE oraz na subkoncie OIPE**: Oznacza to, że środki zgromadzone w ramach ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego również wchodzą do majątku wspólnego.

#### 4. Znaczenie praktyczne

Zrozumienie zasad wspólności majątkowej małżeńskiej jest kluczowe dla małżonków, szczególnie w kontekście zarządzania majątkiem oraz ewentualnych sporów majątkowych. Warto również pamiętać, że małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską (intercyzę), która może modyfikować zasady wspólności ustawowej, np. poprzez ustanowienie rozdzielności majątkowej.

#### 5. Podsumowanie

Art. 31 KRiO ustanawia fundamentalne zasady dotyczące wspólności majątkowej małżeńskiej, która powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa. Przepisy te mają na celu ochronę interesów obu małżonków oraz zapewnienie sprawiedliwego podziału majątku nabytego w trakcie trwania małżeństwa. W praktyce, zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla prawidłowego zarządzania majątkiem małżeńskim oraz unikania potencjalnych konfliktów.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Art. 34 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO) stanowi istotny element regulacji dotyczących majątkowych stosunków małżeńskich, w szczególności w kontekście wspólności ustawowej. Przepis ten wprowadza zasadę, że przedmioty zwykłego urządzenia domowego, które służą do użytku obojga małżonków, są objęte wspólnością ustawową nawet wtedy, gdy zostały nabyte przez jednego z małżonków w drodze dziedziczenia, zapisu lub darowizny. Wyjątek od tej zasady stanowi sytuacja, gdy spadkodawca lub darczyńca wyraźnie postanowił inaczej.

Komentarz do art. 34 KRiO:

1. **Zakres przedmiotowy**:
   - Przepis odnosi się do „przedmiotów zwykłego urządzenia domowego”. Pojęcie to obejmuje rzeczy codziennego użytku, które są niezbędne do prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, takie jak meble, sprzęt AGD, naczynia, pościel itp.
   - Przedmioty te muszą służyć do użytku obojga małżonków, co oznacza, że muszą być wykorzystywane wspólnie w ramach prowadzenia gospodarstwa domowego.

2. **Wspólność ustawowa**:
   - Wspólność ustawowa jest podstawowym ustrojem majątkowym małżeńskim, który powstaje z mocy prawa z chwilą zawarcia małżeństwa, o ile małżonkowie nie postanowili inaczej w umowie majątkowej małżeńskiej (intercyzie).
   - Art. 34 KRiO rozszerza zakres wspólności ustawowej na przedmioty zwykłego urządzenia domowego nabyte przez jednego z małżonków w drodze dziedziczenia, zapisu lub darowizny, co jest wyjątkiem od ogólnej zasady, że majątek nabyty w ten sposób stanowi majątek osobisty małżonka.

3. **Wyjątek od zasady**:
   - Spadkodawca lub darczyńca może postanowić inaczej, co oznacza, że w testamencie, zapisie lub umowie darowizny może zastrzec, że dany przedmiot nie będzie objęty wspólnością ustawową, lecz stanie się majątkiem osobistym obdarowanego małżonka.
   - Takie zastrzeżenie musi być wyraźne i jednoznaczne, aby wyłączyć zastosowanie art. 34 KRiO.

4. **Praktyczne znaczenie**:
   - Przepis ten ma na celu ochronę interesów małżonków i zapewnienie, że przedmioty codziennego użytku, które służą obojgu, będą objęte wspólnością majątkową, co ułatwia zarządzanie majątkiem wspólnym i zapobiega sporom.
   - W praktyce oznacza to, że nawet jeśli jeden z małżonków otrzymał np. meble kuchenne w spadku, to będą one stanowiły część majątku wspólnego, chyba że spadkodawca postanowił inaczej.

Podsumowując, art. 34 KRiO wprowadza istotne uregulowanie, które ma na celu zapewnienie, że przedmioty zwykłego urządzenia domowego, służące obojgu małżonkom, będą objęte wspólnością ustawową, nawet jeśli zostały nabyte przez jednego z małżonków w drodze dziedziczenia, zapisu lub darowizny. Wyjątek od tej zasady może być wprowadzony jedynie przez wyraźne postanowienie spadkodawcy lub darczyńcy.

Wspólność ustawowa

Wspólność ustawowa w przepisach

Kodeks cywilny1 przepis

Kodeks rodzinny i opiekuńczy9 przepisów