Wniosek wierzyciela

„Wniosek wierzyciela” to żądanie skierowane przez osobę lub podmiot uprawniony do dochodzenia świadczenia do sądu, organu egzekucyjnego, pracodawcy albo innego właściwego organu, w celu podjęcia określonej czynności prawnej. Nie jest to jeden sformalizowany rodzaj pisma, lecz określenie używane w różnych przepisach, zależnie od sprawy i podstawy prawnej.

Wniosek wierzyciela może dotyczyć zarówno wszczęcia lub przeprowadzenia czynności, jak i zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia. W postępowaniu egzekucyjnym wierzyciel może na tej podstawie żądać między innymi wyznaczenia licytacji nieruchomości albo sporządzenia dodatkowego opisu i oszacowania. Skuteczność takiego żądania może zależeć od spełnienia warunków dotyczących wysokości należności, rodzaju nieruchomości, zgody dłużnika lub innych przesłanek wskazanych w przepisach.

Wniosek występuje także w innych dziedzinach prawa. W sprawach depozytu sądowego może prowadzić do uchylenia zezwolenia na składanie przyszłych świadczeń, jeżeli wierzyciel zgadza się na ich bezpośrednie przyjmowanie. W prawie pracy wniosek wierzyciela alimentacyjnego może być podstawą dokonywania potrąceń z wynagrodzenia bez prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. W prawie spółek handlowych wierzyciel może złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczeń związanych z podziałem lub przekształceniem spółki. W postępowaniu upadłościowym wierzyciel może natomiast wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnika.

Treść i skutki wniosku zależą od rodzaju postępowania. Zazwyczaj powinien on wskazywać wierzyciela, dłużnika, żądanie i jego uzasadnienie, a także spełniać wymagania dotyczące formy, podpisu oraz załączników. Wniosek może uruchamiać postępowanie, powodować dokonanie konkretnej czynności albo stanowić warunek jej podjęcia. Samo jego złożenie nie zawsze wywołuje skutek automatycznie i nie musi wstrzymywać innych czynności. O wyniku decyduje właściwy organ, a niekiedy także spełnienie dodatkowych wymogów określonych w przepisach.