Wniosek o ogłoszenie upadłości

Wniosek o ogłoszenie upadłości to formalne pismo wszczynające postępowanie, którego celem jest zbadanie, czy dłużnik spełnia przesłanki ogłoszenia upadłości. Składa się go do właściwego sądu upadłościowego. Samo złożenie wniosku nie oznacza jeszcze ogłoszenia upadłości, ponieważ o jego zasadności rozstrzyga sąd.

Upadłość wiąże się przede wszystkim ze stanem niewypłacalności dłużnika, czyli utratą zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych albo z sytuacją, w której zobowiązania przewyższają wartość majątku, w przypadkach przewidzianych w prawie. Postępowanie może prowadzić do likwidacji majątku dłużnika i podziału uzyskanych środków między wierzycieli zgodnie z ustawową kolejnością.

Wniosek mogą składać różne podmioty, zależnie od rodzaju dłużnika i podstawy prawnej. Najczęściej jest to sam dłużnik albo jego wierzyciel. Przepisy określają również szczególne przypadki dotyczące byłego przedsiębiorcy, byłego wspólnika spółki osobowej oraz przedsiębiorcy zmarłego. W odniesieniu do przedsiębiorcy obowiązek złożenia wniosku może obciążać także osoby uprawnione do jego reprezentowania.

Pismo powinno zawierać informacje pozwalające sądowi ustalić tożsamość dłużnika, jego sytuację majątkową oraz istnienie podstaw do ogłoszenia upadłości. Do wniosku dołącza się wymagane oświadczenia, wykazy i dokumenty. Jeżeli wniosek składa wierzyciel, sąd może uzależnić dalsze rozpoznawanie sprawy od uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania.

Wniosek o ogłoszenie upadłości ma znaczenie także w relacji do wniosku restrukturyzacyjnego. Prawo określa kolejność rozpoznawania obu rodzajów wniosków oraz wyjątki od tej kolejności, aby ustalić, czy pierwszeństwo ma postępowanie upadłościowe, czy restrukturyzacyjne. Termin występuje zarówno we współczesnym Prawie upadłościowym, jak i w historycznych regulacjach dotyczących upadłości.