Art. 115 Kodeksu karnego (KK) zawiera definicje legalne oraz zasady interpretacyjne, które mają kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa karnego. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych paragrafów tego artykułu.

#### § 1 - Definicja czynu zabronionego
Czynem zabronionym jest zachowanie, które spełnia znamiona określone w ustawie karnej. Znamiona te są szczegółowo opisane w poszczególnych przepisach części szczególnej Kodeksu karnego oraz w innych ustawach karnych. Ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu jest kluczowa dla kwalifikacji prawnej i wymiaru kary. Sąd bierze pod uwagę m.in. rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary szkody, sposób popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków, zamiar i motywację sprawcy oraz rodzaj i stopień naruszenia reguł ostrożności.

#### § 2 - Przestępstwa podobne
Przestępstwami podobnymi są te, które należą do tego samego rodzaju, a także przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia oraz przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Ta definicja ma znaczenie m.in. przy ocenie recydywy i stosowaniu kar łącznych.

#### § 3 - Korzyść majątkowa lub osobista
Korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego. Definicja ta jest istotna przy kwalifikacji przestępstw związanych z korupcją, oszustwami i innymi przestępstwami majątkowymi.

#### § 4-6 - Mienie znacznej i wielkiej wartości
Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość przekracza 200 000 złotych, a mieniem wielkiej wartości - mienie przekraczające 1 000 000 złotych. Te progi wartości mają znaczenie przy kwalifikacji przestępstw majątkowych i wymiarze kary.

#### § 7 - Rzecz ruchoma
Rzeczą ruchomą jest także pieniądz, środek płatniczy, dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej lub zawierający obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach, albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce. Definicja ta rozszerza pojęcie rzeczy ruchomej na różne formy wartości majątkowych.

#### § 8 - Kradzież szczególnie zuchwała
Kradzieżą szczególnie zuchwałą jest kradzież, której sprawca wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy lub innych osób, lub używa przemocy innego rodzaju niż wobec osoby. Ta definicja ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw przeciwko mieniu.

#### § 9 - Młodociany
Młodocianym jest sprawca, który w chwili popełnienia czynu nie ukończył 21 lat i w czasie orzekania w pierwszej instancji 24 lat. Definicja ta ma znaczenie przy stosowaniu przepisów dotyczących odpowiedzialności karnej młodocianych.

#### § 10 - Osoba najbliższa
Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. Definicja ta jest istotna przy ocenie okoliczności łagodzących i obciążających.

#### § 11 - Groźba bezprawna
Groźbą bezprawną jest zarówno groźba, o której mowa w art. 190 KK, jak i groźba spowodowania postępowania karnego lub administracyjnego, jeżeli nie ma na celu ochrony prawa naruszonego przestępstwem. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw związanych z groźbami.

#### § 12 - Funkcjonariusz publiczny
Funkcjonariuszem publicznym jest m.in. Prezydent RP, poseł, senator, sędzia, prokurator, notariusz, komornik, kurator sądowy, pracownik administracji rządowej, funkcjonariusz organu ochrony bezpieczeństwa publicznego. Definicja ta jest kluczowa przy kwalifikacji przestępstw przeciwko funkcjonariuszom publicznym.

#### § 13 - Dokument
Dokumentem jest każdy przedmiot lub zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw związanych z fałszowaniem dokumentów.

#### § 14 - Faktura
Fakturą jest dokument, o którym mowa w ustawie o podatku od towarów i usług. Definicja ta jest istotna przy kwalifikacji przestępstw podatkowych.

#### § 15 - Statek wodny
Za statek wodny uważa się także stałą platformę umieszczoną na szelfie kontynentalnym. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw związanych z żeglugą.

#### § 16 - Stan nietrzeźwości
Stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila lub w wydychanym powietrzu przekracza 0,25 mg. Definicja ta jest kluczowa przy kwalifikacji przestępstw związanych z prowadzeniem pojazdów pod wpływem alkoholu.

#### § 17 - Żołnierz
Żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw wojskowych.

#### § 18 - Rozkaz
Rozkazem jest polecenie działania lub zaniechania wydane służbowo żołnierzowi przez przełożonego. Definicja ta jest istotna przy ocenie odpowiedzialności karnej żołnierzy.

#### § 19 - Osoba pełniąca funkcję publiczną
Osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw związanych z działalnością publiczną.

#### § 20 - Przestępstwo o charakterze terrorystycznym
Przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności co najmniej 5 lat, popełniony w celu zastraszenia wielu osób, zmuszenia organu władzy do określonych czynności, wywołania zakłóceń w ustroju lub gospodarce. Definicja ta jest kluczowa przy kwalifikacji przestępstw terrorystycznych.

#### § 21 - Występek o charakterze chuligańskim
Występkiem o charakterze chuligańskim jest umyślny zamach na zdrowie, wolność, cześć, nietykalność cielesną, bezpieczeństwo powszechne, działalność instytucji państwowych lub samorządowych, porządek publiczny, niszczenie cudzej rzeczy, jeżeli sprawca działa publicznie i bez powodu lub z błahego powodu, okazując rażące lekceważenie porządku prawnego. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw chuligańskich.

#### § 22 - Handel ludźmi
Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem przemocy, groźby, uprowadzenia, podstępu, w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą. Definicja ta jest kluczowa przy kwalifikacji przestępstw związanych z handlem ludźmi.

#### § 23 - Adopcja
Adopcją jest nabycie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem przez inną osobę niż ta, od której dziecko pochodzi. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw związanych z adopcją.

#### § 24 - Niewolnictwo
Niewolnictwo jest stanem zależności, w którym człowiek jest traktowany jak przedmiot własności. Definicja ta jest kluczowa przy kwalifikacji przestępstw związanych z niewolnictwem.

#### § 25 - Ocena rozmiaru działalności przedsiębiorstwa
Przy ocenie rozmiaru działalności przedsiębiorstwa sąd bierze pod uwagę wartość przedsiębiorstwa. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw gospodarczych.

#### § 26 - Koszty inne niż odsetki
Kosztami innymi niż odsetki są m.in. marże, prowizje, opłaty związane z przygotowaniem umowy, opłaty związane z odroczeniem terminu zwrotu świadczenia pieniężnego, koszty usług dodatkowych, koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia zwrotu świadczenia pieniężnego, koszty pozyskiwania informacji związanych z udzielaniem świadczenia pieniężnego, wynagrodzenie osoby reprezentującej przy zawarciu umowy. Definicja ta ma znaczenie przy kwalifikacji przestępstw związanych z udzielaniem świadczeń pieniężnych.

### Podsumowanie
Art. 115 KK zawiera kluczowe definicje i zasady interpretacyjne, które mają fundamentalne znaczenie dla stosowania prawa karnego. Precyzyjne zrozumienie tych definicji jest niezbędne dla prawidłowej kwalifikacji czynów zabronionych i wymiaru kary.

Kodeks karny

Art. 228 Kodeksu karnego reguluje kwestie związane z przyjmowaniem korzyści majątkowych lub osobistych przez osoby pełniące funkcje publiczne. Przepis ten jest kluczowy w walce z korupcją i ma na celu ochronę uczciwości i transparentności w administracji publicznej. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych paragrafów tego artykułu.

#### § 1
„Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Ten paragraf penalizuje przyjmowanie korzyści majątkowych lub osobistych przez osoby pełniące funkcje publiczne. Przepis ten obejmuje zarówno korzyści materialne (np. pieniądze, prezenty), jak i niematerialne (np. awans, rekomendacje). Ważne jest, że przestępstwo to może być popełnione zarówno przez przyjęcie korzyści, jak i przez przyjęcie jej obietnicy. Kara przewidziana w tym paragrafie wynosi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

#### § 2
„W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”

Paragraf ten wprowadza możliwość łagodniejszego traktowania sprawcy w przypadku, gdy czyn jest mniejszej wagi. Okoliczności, które mogą wpływać na uznanie czynu za mniejszej wagi, mogą obejmować m.in. niewielką wartość przyjętej korzyści, brak istotnych skutków społecznych czy też działanie pod wpływem przymusu. W takim przypadku kara może być grzywną, karą ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 2 lat.

#### § 3
„Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.”

Ten paragraf zaostrza karę w sytuacji, gdy przyjęcie korzyści jest związane z naruszeniem przepisów prawa. Oznacza to, że osoba pełniąca funkcję publiczną, która przyjmuje korzyść w zamian za działanie sprzeczne z prawem, podlega surowszej karze - od roku do 10 lat pozbawienia wolności.

#### § 4
„Karze określonej w § 3 podlega także ten, kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, uzależnia wykonanie czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy lub takiej korzyści żąda.”

Paragraf ten rozszerza odpowiedzialność karną na osoby, które uzależniają wykonanie swoich obowiązków służbowych od otrzymania korzyści majątkowej lub osobistej, albo które żądają takiej korzyści. Kara przewidziana w tym przypadku jest taka sama jak w § 3, czyli od roku do 10 lat pozbawienia wolności.

#### § 5
„Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową znacznej wartości albo jej obietnicę, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15.”

Ten paragraf wprowadza surowsze kary za przyjmowanie korzyści majątkowych znacznej wartości. Przez „znaczną wartość” rozumie się wartość przekraczającą określony próg, który jest ustalany w przepisach wykonawczych. Kara za takie przestępstwo wynosi od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.

#### § 5a
„Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową wielkiej wartości albo jej obietnicę, podlega karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20.”

Paragraf ten dotyczy sytuacji, gdy przyjmowana korzyść majątkowa jest wielkiej wartości, co oznacza wartość znacznie przekraczającą próg określony dla „znacznej wartości”. Kara za takie przestępstwo wynosi od 3 do 20 lat pozbawienia wolności.

#### § 6
„Karom określonym w § 1-5a podlega odpowiednio także ten, kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej w państwie obcym lub w organizacji międzynarodowej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę lub takiej korzyści żąda, albo uzależnia wykonanie czynności służbowej od jej otrzymania.”

Paragraf ten rozszerza odpowiedzialność karną na osoby pełniące funkcje publiczne w państwach obcych lub w organizacjach międzynarodowych. Oznacza to, że przepisy dotyczące korupcji mają zastosowanie nie tylko do funkcjonariuszy publicznych w Polsce, ale także do tych działających na arenie międzynarodowej.

### Podsumowanie
Art. 228 Kodeksu karnego jest kluczowym narzędziem w walce z korupcją w sektorze publicznym. Przepis ten penalizuje różne formy przyjmowania korzyści majątkowych i osobistych przez osoby pełniące funkcje publiczne, wprowadzając surowe kary za takie działania. Warto zauważyć, że przepis ten obejmuje zarówno przyjmowanie korzyści, jak i ich obietnic, a także żądanie korzyści i uzależnianie wykonania czynności służbowych od ich otrzymania. Surowość kary zależy od wartości przyjętej korzyści oraz od tego, czy przyjęcie korzyści wiązało się z naruszeniem przepisów prawa.

Art. 229 Kodeksu karnego (KK) reguluje kwestie związane z udzielaniem lub obiecywaniem korzyści majątkowych lub osobistych osobom pełniącym funkcje publiczne w związku z pełnieniem tych funkcji. Przepis ten jest kluczowy w walce z korupcją, która stanowi poważne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania instytucji publicznych oraz zaufania społecznego do organów państwowych.

#### § 1
W § 1 art. 229 KK przewiduje się karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat za udzielanie lub obiecywanie korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji. Przepis ten obejmuje zarówno korzyści materialne (np. pieniądze, prezenty), jak i niematerialne (np. awans, korzystne decyzje administracyjne).

#### § 2
W § 2 art. 229 KK ustawodawca zaostrza sankcje w przypadku, gdy sprawca działa w celu skłonienia osoby pełniącej funkcję publiczną do naruszenia przepisów prawa lub gdy korzyść jest udzielana lub obiecywana za takie naruszenie. W takim przypadku kara pozbawienia wolności wynosi od roku do 10 lat. Przepis ten ma na celu szczególne przeciwdziałanie sytuacjom, w których korupcja prowadzi do bezpośredniego łamania prawa.

#### § 3 i § 4
§ 3 i § 4 art. 229 KK wprowadzają dodatkowe zaostrzenie kar w zależności od wartości udzielanej lub obiecywanej korzyści majątkowej. W przypadku korzyści znacznej wartości (definiowanej jako wartość przekraczająca 200 000 zł) kara wynosi od 2 do 15 lat pozbawienia wolności (§ 3). Natomiast w przypadku korzyści wielkiej wartości (przekraczającej 1 000 000 zł) kara wynosi od 3 do 20 lat pozbawienia wolności (§ 4). Te przepisy mają na celu szczególne przeciwdziałanie korupcji na dużą skalę, która może mieć poważne konsekwencje dla funkcjonowania państwa i gospodarki.

#### § 5
§ 5 art. 229 KK rozszerza odpowiedzialność karną na sytuacje, w których korzyść majątkowa lub osobista jest udzielana lub obiecywana osobie pełniącej funkcję publiczną w państwie obcym lub w organizacji międzynarodowej. Przepis ten ma na celu przeciwdziałanie korupcji transgranicznej i w międzynarodowych instytucjach, co jest szczególnie istotne w kontekście globalizacji i współpracy międzynarodowej.

#### § 6
§ 6 art. 229 KK wprowadza instytucję tzw. „czynnego żalu”. Sprawca przestępstwa określonego w § 1-5 nie podlega karze, jeżeli korzyść majątkowa lub osobista albo ich obietnica zostały przyjęte przez osobę pełniącą funkcję publiczną, a sprawca zawiadomił o tym fakcie organ powołany do ścigania przestępstw i ujawnił wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organ ten o nim się dowiedział. Przepis ten ma na celu zachęcenie sprawców do współpracy z organami ścigania, co może przyczynić się do skuteczniejszego zwalczania korupcji.

### Podsumowanie
Art. 229 KK stanowi kompleksową regulację mającą na celu przeciwdziałanie korupcji w sektorze publicznym. Przewiduje różne stopnie odpowiedzialności karnej w zależności od okoliczności i wartości udzielanych korzyści, co pozwala na elastyczne i proporcjonalne stosowanie sankcji. Przepis ten jest kluczowy dla utrzymania integralności i transparentności instytucji publicznych oraz budowania zaufania społecznego do organów państwowych.

Art. 38 Kodeksu karnego skarbowego (KKS) reguluje zasady stosowania nadzwyczajnego obostrzenia kary w przypadku przestępstw skarbowych. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia polityki karnej, ponieważ umożliwia sądowi wymierzenie surowszej kary w określonych sytuacjach, co ma na celu zwiększenie efektywności prewencji ogólnej i szczególnej.

### Komentarz do Art. 38 KKS

#### § 1. Nadzwyczajne obostrzenie kary w przypadku przestępstw zagrożonych karą grzywny

1. **Do 6 miesięcy pozbawienia wolności lub kara ograniczenia wolności**:
   - Sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności do 6 miesięcy albo karę ograniczenia wolności, jeżeli przestępstwo skarbowe jest zagrożone tylko karą grzywny do 360 stawek dziennych.
   - Należy zauważyć, że obostrzenie to nie wyłącza możliwości wymierzenia także kary grzywny, która grozi za dane przestępstwo.

2. **Do roku pozbawienia wolności lub kara ograniczenia wolności**:
   - W przypadku przestępstw skarbowych zagrożonych karą grzywny przekraczającą 360 stawek dziennych, sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności do roku albo karę ograniczenia wolności.
   - Podobnie jak w poprzednim przypadku, nie wyłącza to możliwości wymierzenia kary grzywny.

3. **Powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia do górnej granicy zwiększonej o połowę**:
   - Sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, ale nie niższą niż 1 miesiąc, do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.
   - Także w tym przypadku możliwe jest wymierzenie kary grzywny z takim samym obostrzeniem.

#### § 2. Nadzwyczajne obostrzenie kary w przypadku przestępstw o dużej wartości

1. **Powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia do górnej granicy zwiększonej podwójnie**:
   - W przypadku przestępstw określonych w wymienionych artykułach (np. art. 54 § 1, art. 55 § 1, art. 56 § 1 itd.), jeżeli kwota uszczuplonej należności publicznoprawnej lub wartość przedmiotu czynu zabronionego jest wielka, sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, ale nie niższą niż 3 miesiące, do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego podwójnie.
   - Możliwe jest także wymierzenie kary grzywny do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.

#### § 3. Stosowanie przepisów art. 26 § 2 i art. 37 § 2 lub 3

- W przypadkach określonych w § 1 pkt 1 lub 2 stosuje się odpowiednio przepis art. 26 § 2 KKS, który dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary.
- W przypadkach określonych w § 2 stosuje się odpowiednio przepis art. 37 § 2 lub 3 KKS, które regulują kwestie związane z wymierzaniem kar za przestępstwa skarbowe.

### Wnioski

Art. 38 KKS jest narzędziem, które pozwala sądom na elastyczne podejście do wymierzania kar za przestępstwa skarbowe, uwzględniając zarówno wagę przestępstwa, jak i wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej. Przepis ten ma na celu zwiększenie efektywności systemu karnego w zakresie przestępstw skarbowych, poprzez umożliwienie surowszego karania sprawców w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.

Wielka wartość

Wielka wartość w przepisach

Kodeks karny5 przepisów

Kodeks karny skarbowy1 przepis