Art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) reguluje kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu administracyjnym. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu administracyjnym, co jest fundamentalnym elementem zasady praworządności.

#### § 1 - Przesłanki wyłączenia

Przepis ten enumeratywnie wymienia sytuacje, w których pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Są to:

1. **Interes własny**: Pracownik jest stroną postępowania lub pozostaje w takim stosunku prawnym z jedną ze stron, że wynik sprawy może wpłynąć na jego prawa lub obowiązki.
2. **Bliskie relacje rodzinne**: Pracownik jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia jednej ze stron.
3. **Relacje wynikające z przysposobienia, opieki lub kurateli**: Pracownik jest związany z jedną ze stron z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli.
4. **Rola w postępowaniu**: Pracownik był świadkiem, biegłym, przedstawicielem jednej ze stron, lub przedstawicielem strony jest osoba wymieniona w pkt 2 i 3.
5. **Udział w wydaniu zaskarżonej decyzji**: Pracownik brał udział w wydaniu decyzji, która jest przedmiotem zaskarżenia.
6. **Postępowania dyscyplinarne lub karne**: Przeciwko pracownikowi wszczęto dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne z powodu sprawy.
7. **Stosunek nadrzędności służbowej**: Jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec pracownika w stosunku nadrzędności służbowej.

#### § 2 - Trwanie przesłanek po ustaniu relacji

Przepis ten stanowi, że powody wyłączenia pracownika trwają także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Jest to istotne, ponieważ relacje te mogą nadal wpływać na bezstronność pracownika, nawet po ich formalnym zakończeniu.

#### § 3 - Wyłączenie na żądanie

Bezpośredni przełożony pracownika ma obowiązek wyłączyć go od udziału w postępowaniu na jego żądanie, na żądanie strony lub z urzędu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Jest to mechanizm zabezpieczający przed sytuacjami, które nie są wyraźnie wymienione w § 1, ale mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu pracownika.

#### § 4 - Czynności niecierpiące zwłoki

Wyłączony pracownik może podejmować jedynie czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Przepis ten ma na celu zabezpieczenie ciągłości i sprawności postępowania administracyjnego, jednocześnie minimalizując ryzyko wpływu wyłączonego pracownika na wynik sprawy.

### Podsumowanie

Art. 24 k.p.a. jest kluczowym przepisem mającym na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu administracyjnym. Przepis ten precyzyjnie określa sytuacje, w których pracownik organu administracji publicznej powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu, oraz przewiduje mechanizmy umożliwiające wyłączenie pracownika w innych przypadkach budzących wątpliwości co do jego bezstronności. Dzięki temu przepisowi, postępowanie administracyjne może być prowadzone w sposób transparentny i zgodny z zasadami praworządności.

Kodeks postępowania administracyjnego

Art. 130 Ordynacji podatkowej reguluje kwestie wyłączenia funkcjonariuszy i pracowników organów administracji publicznej od udziału w postępowaniu podatkowym w określonych sytuacjach, aby zapewnić bezstronność i obiektywizm w prowadzonych sprawach. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych paragrafów tego artykułu.

#### § 1
W pierwszym paragrafie wymieniono sytuacje, w których funkcjonariusze i pracownicy organów administracji publicznej są wyłączeni od udziału w postępowaniu podatkowym. Są to przypadki, gdy:

1. **Są stroną postępowania** - wyłączenie jest oczywiste, aby uniknąć konfliktu interesów.
2. **Pozostają ze stroną w stosunku prawnym** - jeżeli rozstrzygnięcie sprawy może wpłynąć na ich prawa lub obowiązki, co mogłoby prowadzić do stronniczości.
3. **Stroną jest ich bliski krewny** - małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty do drugiego stopnia. Wyłączenie ma na celu uniknięcie podejrzeń o faworyzowanie bliskich.
4. **Stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli** - podobnie jak w przypadku krewnych, chodzi o uniknięcie podejrzeń o stronniczość.
5. **Byli świadkami lub biegłymi w sprawie** - ich wcześniejszy udział mógłby wpłynąć na obiektywizm.
6. **Byli lub są przedstawicielami podatnika** - lub gdy przedstawicielem podatnika jest jedna z osób wymienionych w pkt 3 i 4.
7. **Brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji** - aby zapewnić obiektywizm w procesie odwoławczym.
8. **Zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne** - ich udział mógłby budzić wątpliwości co do bezstronności.
9. **Stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej** - aby uniknąć wpływu hierarchii służbowej na decyzje.

#### § 2
Wyłączenie od załatwienia sprawy trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że wcześniejsze relacje osobiste nie wpłyną na obiektywizm w postępowaniu.

#### § 3
Bezpośredni przełożony pracownika lub funkcjonariusza ma obowiązek wyłączyć go od udziału w postępowaniu na jego żądanie, na żądanie strony albo z urzędu, jeżeli uprawdopodobnione zostanie istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności. Przepis ten wprowadza mechanizm ochronny, który pozwala na wyłączenie pracownika lub funkcjonariusza nawet w sytuacjach niewymienionych w § 1, jeżeli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

#### § 4
W przypadku wyłączenia pracownika lub funkcjonariusza, odpowiedni organ (np. naczelnik urzędu skarbowego, wójt, burmistrz, starosta, marszałek województwa, dyrektor izby administracji skarbowej, dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej) wyznacza innego pracownika lub funkcjonariusza do prowadzenia sprawy. Przepis ten zapewnia ciągłość postępowania i unika opóźnień związanych z wyłączeniem.

#### § 5
W przypadku wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego, jego prezes wyznacza osobę uprawnioną do zastąpienia osoby wyłączonej. Jeżeli wyłączenie dotyczy większej liczby członków i samorządowe kolegium odwoławcze nie może załatwić sprawy z braku pełnego składu orzekającego, Prezes Rady Ministrów wyznacza inne samorządowe kolegium odwoławcze do załatwienia sprawy. Przepis ten zapewnia, że nawet w przypadku masowego wyłączenia członków kolegium, sprawa zostanie rozpatrzona przez inny organ, co gwarantuje ciągłość i sprawiedliwość postępowania.

### Podsumowanie
Art. 130 Ordynacji podatkowej jest kluczowym przepisem mającym na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniach podatkowych. Wyłączenie funkcjonariuszy i pracowników w określonych sytuacjach ma na celu uniknięcie konfliktu interesów i zapewnienie, że decyzje podatkowe są podejmowane w sposób sprawiedliwy i transparentny. Przepisy te są istotne dla utrzymania zaufania publicznego do organów podatkowych i administracyjnych.

Ordynacja podatkowa

Art. 157 reguluje kwestię oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Zgodnie z tym przepisem, organizacja zawodowa ma obowiązek dokonać oceny operatu szacunkowego w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny.

Ważne zasady, które muszą być przestrzegane podczas oceny, to m.in. wyznaczenie zespołu oceniającego składającego się z co najmniej 2 rzeczoznawców majątkowych oraz wykluczenie z oceny tych rzeczoznawców, którzy nie są bezstronni z uwagi na określone przesłanki. Ponadto, jeśli inny rzeczoznawca majątkowy sporządził wycenę tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego, nie może on być podstawą oceny prawidłowości sporządzenia pierwotnego operatu.

W sytuacji, gdy operat szacunkowy został sporządzony przez osoby powołane lub ustanowione przez sąd, to tylko sąd może wnioskować o ocenę tego operatu. Przepisy dotyczące oceny operatu szacunkowego stosuje się również w przypadku, gdy istnieją rozbieżne operaty szacunkowe dotyczące tej samej nieruchomości dla tego samego celu wyceny.

Wątpliwość bezstronności

Wątpliwość bezstronności w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego1 przepis

Ordynacja podatkowa1 przepis

o gospodarce nieruchomościami1 przepis