Udzielenie informacji

Udzielenie informacji oznacza przekazanie innej osobie, organowi lub instytucji określonych danych, wyjaśnień albo wiadomości dotyczących wskazanej sprawy. W polskim prawie nie jest to pojęcie jednolicie zdefiniowane. Jego znaczenie i zakres wynikają z przepisu, który nakłada obowiązek informacyjny, przewiduje uprawnienie do żądania informacji albo wiąże z jej przekazaniem określone skutki prawne.

Obowiązek udzielenia informacji może wynikać bezpośrednio z ustawy, z postanowienia sądu, z żądania organu publicznego albo ze stosunku prawnego między określonymi podmiotami. Informacja może być udzielana ustnie lub pisemnie, a niekiedy w określonej formie, na przykład przez sporządzenie i przekazanie zestawienia danych albo wyjaśnień. Zakres obowiązku może obejmować także wskazanie źródeł informacji, pochodzenia towarów, sieci dystrybucji lub danych potrzebnych do ustalenia odpowiedzialności. Nie zawsze obejmuje natomiast wydanie dokumentu, ponieważ przepisy mogą wyraźnie rozróżniać udzielenie informacji i wydanie dokumentu.

Termin występuje w wielu dziedzinach prawa, w szczególności w:

• postępowaniu cywilnym, gdzie sąd może zobowiązać określony podmiot do przekazania informacji potrzebnych do dochodzenia roszczeń, a przepisy mogą regulować zwrot kosztów i odpowiedzialność za szkodę;
• prawie spółek, gdzie zarząd udziela akcjonariuszowi informacji dotyczących spółki, z uwzględnieniem ograniczeń związanych z ochroną jej interesów i tajemnic;
• prawie podatkowym, gdzie organ może żądać informacji od strony lub innych podmiotów;
• prawie ochrony konkurencji i konsumentów, gdzie przedsiębiorca może być zobowiązany do udzielenia wyjaśnień rzecznikowi konsumentów;
• prawie pracy, gdzie dochodzenie informacji przez pracownika jest objęte ochroną przed określonymi działaniami pracodawcy;
• przepisach dotyczących ubezpieczeń, ochrony środowiska i egzekucji komorniczej.

Udzielenie informacji może być uprawnieniem, obowiązkiem albo elementem pomocnictwa w popełnieniu czynu zabronionego. W przypadku niewykonania obowiązku przepisy mogą przewidywać grzywnę, inne środki procesowe lub odpowiedzialność odszkodowawczą. Szczególne regulacje określają także zasady poufności, ochrony danych osobowych oraz ewentualnego wynagrodzenia za przygotowanie informacji.