Strata

Strata to uszczerbek, ubytek albo niekorzystny wynik działalności, którego znaczenie zależy od dziedziny prawa i kontekstu przepisu. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji obowiązującej we wszystkich gałęziach prawa. Może oznaczać zarówno wymierny uszczerbek majątkowy, jak i wynik finansowy albo ilość substancji, która została utracona lub przedostała się do środowiska.

W prawie cywilnym i odszkodowawczym strata jest zwykle rozumiana jako rzeczywiste zmniejszenie majątku poszkodowanego. Obejmuje na przykład utratę rzeczy, poniesiony koszt lub uszkodzenie składnika majątkowego. Jest odróżniana od utraconych korzyści, czyli tego, czego poszkodowany nie uzyskał wskutek zdarzenia. Prawo prasowe posługuje się pojęciem rzeczywistej straty jako elementu szkody podlegającej naprawieniu w określonych sytuacjach.

W prawie handlowym strata oznacza najczęściej ujemny wynik działalności spółki albo udział w takim wyniku. W spółce osobowej zasady uczestnictwa wspólników w stratach mogą wynikać z umowy spółki, a przepisy określają także sytuacje, w których wspólnik może zostać zwolniony z obowiązku ponoszenia strat. W spółce komandytowej strata może wpływać na rozliczenie wkładu komandytariusza oraz zakres jego odpowiedzialności.

W prawie podatkowym strata jest kategorią rozliczeniową, ustalaną na podstawie przychodów i kosztów według reguł właściwych dla danego podatku. Nie każdy wydatek lub uszczerbek gospodarczy jest automatycznie uwzględniany przy jej obliczaniu. Strata może mieć wpływ na wysokość bieżącego zobowiązania podatkowego albo na rozliczenia w kolejnych okresach, jeżeli przepisy na to pozwalają.

Termin występuje również w rachunkowości i prawie rynku finansowego, między innymi przy ujmowaniu strat z lokat, zbycia aktywów lub odpisania ich wartości. W prawie morskim obejmuje szkody i ubytki w statku, ładunku albo frachcie, które nie zostały zaliczone do awarii wspólnej. W Prawie wodnym może odnosić się do strat substancji ujmowanych w wykazach emisji i zrzutów, a w regulacjach dotyczących powodzi do szkód podlegających odszkodowaniu. W każdym przypadku skutki prawne straty wynikają z rodzaju zdarzenia, sposobu jej ustalenia i przepisu, który się nią posługuje.