Środki publiczne

„Środki publiczne” to pojęcie używane w ustawie „Działalność pożytku publicznego i wolontariat” w znaczeniu określonym przez przepisy o finansach publicznych. Obejmuje ono środki, które po pierwsze należą do kategorii środków publicznych wskazanych w ustawie o finansach publicznych, a po drugie są przeznaczone na finansowanie wydatków publicznych w rozumieniu tej ustawy. Oba elementy mają znaczenie łączne, dlatego samo publiczne pochodzenie środków nie wystarcza, jeżeli nie są one związane z realizacją wydatków publicznych.

Do tej kategorii mogą należeć między innymi dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, niepodlegające zwrotowi środki zagraniczne, przychody budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego oraz przychody jednostek sektora finansów publicznych. Ostateczna kwalifikacja zależy jednak od zasad określonych w ustawie o finansach publicznych oraz od przeznaczenia konkretnych środków.

W ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie definicja ta wyznacza zakres finansowania, do którego odnoszą się przepisy regulujące wykonywanie zadań publicznych i gospodarowanie środkami przeznaczonymi na takie zadania. Pozwala ustalić, czy dane środki powinny być traktowane jako publiczne przy stosowaniu obowiązków dotyczących ich przeznaczenia, wydatkowania, rozliczania i kontroli. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy podmiot realizujący zadanie publiczne korzysta z finansowania pochodzącego z sektora publicznego.

Pojęcie występuje również w przepisach o finansach publicznych, gdzie wiąże się z zasadami gromadzenia, rozdysponowywania i kontroli środków, a także w regulacjach dotyczących między innymi gospodarki nieruchomościami, prawa wodnego oraz odpowiedzialności karnej za nadużycia związane z uzyskiwaniem lub wydatkowaniem wsparcia publicznego. W każdym z tych zastosowań istotne pozostaje ustalenie, czy dane środki mieszczą się w ustawowej kategorii i służą finansowaniu wydatków publicznych.