Środek komunikacji

„Środek komunikacji” jest terminem używanym w polskim prawie w kilku znaczeniach, zależnie od dziedziny i treści konkretnego przepisu. Nie ma jednej, uniwersalnej definicji obowiązującej we wszystkich ustawach. Wspólną cechą tego pojęcia jest umożliwianie przemieszczania osób lub rzeczy albo przekazywania informacji.

W przepisach dotyczących transportu środek komunikacji oznacza przede wszystkim pojazd lub inny sposób przewozu, którym można dotrzeć do określonego miejsca. W tym znaczeniu wyróżnia się między innymi środki komunikacji kolejowej, autobusowej oraz mechaniczne środki komunikacji. Te ostatnie są istotne zwłaszcza w prawie cywilnym, ponieważ przepisy mogą wiązać z ich posiadaniem szczególną odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem takiego środka. Pojęcie może obejmować zarówno transport publiczny, jak i prywatny, a jego zakres ustala się na podstawie celu regulacji.

W prawie własności przemysłowej określenie to odnosi się do transportu lub przemieszczania produktów, w tym do czasowego korzystania z określonych rozwiązań podczas przewozu albo tranzytu. Z kolei w regulacjach dotyczących doręczeń i składania oświadczeń może chodzić o środek przekazywania treści, a nie o pojazd.

Szczególnym rodzajem są środki komunikacji elektronicznej. Umożliwiają one przesyłanie danych na odległość, w tym zawiadomień, informacji, pełnomocnictw lub dokumentów. Przepisy mogą uzależniać skuteczność takiego przekazania od zachowania określonej formy, wyrażenia zgody, zastosowania wymaganego systemu albo uzyskania potwierdzenia transmisji danych. W prawie cywilnym znaczenie ma natomiast chwila, w której treść oświadczenia dotarła do adresata w sposób pozwalający mu się z nią zapoznać.

Termin występuje także w regulacjach administracyjnych, podatkowych, pracowniczych i korporacyjnych. Może określać dopuszczalny sposób przekazania informacji, złożenia wniosku, doręczenia zawiadomienia lub wykonania obowiązku sprawozdawczego. O tym, czy chodzi o transport, komunikację elektroniczną czy inny kanał przekazu, decyduje kontekst przepisu i jego funkcja.